Strona główna » Wiadomości » Analizy i komentarze » Pozwany może uznać powództwo, ale sąd musi to zweryfikować

Pozwany może uznać powództwo, ale sąd musi to zweryfikować

17.02.17

Pozwany w toku procesu może uznać żądanie pozwu, a więc zrezygnować z obrony swoich interesów. Uznanie powództwa skutkować będzie wydaniem wyroku, uwzględniającego roszczenie powoda, bowiem co do zasady sąd jest związany uznaniem powództwa - pisze Aleksandra Partyk.

articleImage: Pozwany może uznać powództwo, ale sąd musi to zweryfikować fot. Thinkstock

Na podstawie art. 213 § 2 k.p.c. sąd jest związany uznaniem powództwa, chyba że uznanie jest sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa. W orzecznictwie sądów wykształciły się różne koncepcje co do istoty i charakteru uznania powództwa.

Zgodnie z pierwszym poglądem orzeczniczym, uznanie powództwa to czynność procesowa pozwanego polegająca na rezygnacji z obrony w toku procesu. Uznanie powództwa zawiera w sobie z jednej strony elementy oświadczenia wiedzy pozwanego, z drugiej strony elementy oświadczenia woli pozwanego. Pozwany, uznając powództwo, musi bowiem przyznać okoliczności faktyczne, na których opiera się pozew i wyrazić zgodę na wydanie wyroku go uwzględniającego. Sąd Najwyższy w wyroku z 18.03.2011 r. w sprawie III CSK 127/10 (LEX nr 846586) wskazał, iż "uznanie powództwa w rozumieniu art. 213 § 2 k.p.c. zakłada stwierdzenie istnienia dochodzonego roszczenia, a tym samym wystąpienie wszystkich przesłanek kreujących jego byt prawny." Z kolei Sąd Apelacyjny w Krakowie w wyroku z 5.12.2012 r. w sprawie I ACa 1061/12 (LEX nr 1280314) zwrócił uwagę, iż "uznanie powództwa jest aktem dyspozycyjności pozwanego, który nie tylko uznaje samo żądanie powoda, ale i to, że uzasadniają je przytoczone przez powoda okoliczności faktyczne i godzi się na wydanie wyroku uwzględniającego to żądanie. Nie jest uznaniem powództwa uznanie żądania przy równoczesnym zaprzeczeniu okoliczności faktycznych, na których powód oparł swoje żądanie. Uznanie z chwilą jego dokonania przez pozwanego wywołuje określone skutki zarówno procesowe, jak i materialnoprawne."

Wyraźne i bezwarunkowe oświadczenie

W praktyce sądowej obecny jest także pogląd, zgodnie z którym, aby uznanie powództwa mogło być uznane za skuteczne, to powinno być ono wyraźne i oczywiste. Oświadczenie pozwanego o uznaniu żądania pozwu powinno mieć więc charakter jednoznaczny i bezwarunkowy. W wyroku z 12.12.2014 r. w sprawie I ACa 892/14 (LEX nr 1651980) Sąd Apelacyjny w Warszawie wskazał, iż skoro uznanie powództwa wywołuje szereg skutków w toku procesu, to powinno być ono wyraźne i oczywiste. Natomiast Sąd Najwyższy w wyroku z 1.06.1973 r. w sprawie II CR 167/73 (LEX nr 1667) zaznaczył, iż "wyrok nie może być oparty na uznaniu, które uzależnia spełnienie dochodzonego pozwem żądania od warunku."

LEX Sędzia 2017


Konieczna weryfikacja przez sąd

Warto odnotować także stanowisko judykatury, zgodnie z którym sąd jest związany oświadczeniem pozwanego o uznaniu powództwa, bez względu na to, czy oświadczenie pozwanego znajduje uzasadnienie w okolicznościach sprawy. Rolą sądu jest jednak dokonanie weryfikacji oświadczenia pozwanego pod kątem zgodności z prawem i zasadami współżycia społecznego. Sąd dokonuje takiej kontroli w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. I tak Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z 6.08.2012 r. w sprawie VI ACa 328/12 (LEX nr 1220714) przyjął, że „[...] zgodnie z art. 213 § 2 k.p.c. sąd jest związany uznaniem powództwa, chyba że jest ono sprzeczne z prawem, przez co rozumie się sprzeczność z przepisami bezwzględnie obowiązującymi, albo zmierza do obejścia prawa lub jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Jeżeli żadna z tych okoliczności nie zachodzi sąd jest obowiązany wydać wyrok zgodny z uznaniem powództwa, bez względu na to, czy uznanie znajduje uzasadnienie w okolicznościach sprawy." Z kolei Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z 21.01.1999 r. w sprawie I ACa 890/98 (LEX nr 37299) zaznaczył, że na podstawie art. 213 § 2 k.p.c. "sąd jest związany uznaniem powództwa, chyba że jest ono sprzeczne z prawem, zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa. Ocena, czy zachodzi jedna z wymienionych przesłanek niedopuszczalności uznania powództwa, powinna nastąpić w zasadzie wyłącznie w świetle materiału procesowego znajdującego się w aktach sprawy. Jeżeli z materiału zebranego w sprawie wynika, że uznanie powództwa jest sprzeczne z wyżej wymienionymi przesłankami, ale okoliczności te nie były dostatecznie wyjaśnione, sąd mógłby przejawić inicjatywę w celu ich ustalenia zgodnie z prawdą."

Podsumowanie

Zaprezentowane poglądy wzajemnie się uzupełniają. Aby oświadczenie pozwanego o uznaniu powództwa wywołało skutki w toku procesu powinno być ono stanowcze i bezwarunkowe. Sąd związany jest rezygnacją z obrony pozwanego w toku procesu, ale powinien czuwać nad tym, aby poprzez wydanie wyroku "z uznania" nie zapadło orzeczenie sprzeczne z prawem czy zasadami współżycia społecznego.

 

LEX Navigator Postępowanie Cywilne
Artykuł pochodzi z programu LEX Navigator Postępowanie Cywilne
Już dziś wypróbuj funkcjonalności programu. Analizy, komentarze, akty prawne z interpretacjami

Zobacz wszystkie materiały pochodzące z: Redakcja Publikacji Elektronicznych WK
Średnia ocena artykułu (oddanych głosów: 0)

 
ZOBACZ TAKŻE

Zapisz się na newsletter
zaastepstwo.pl
NAJCZĘŚCIEJ CZYTANE