Strona główna » Prawo » Najnowsze zmiany w prawie

Nowe prawo

Wykaz oraz profesjonalne omówienia najnowszych zmian w prawie. Eksperci analizują wprowadzone w stanie prawnym zmiany i porównują je do stanu obowiązującego poprzednio.

Najnowsze zmiany w prawie

Sąd będzie mógł orzec przepadek przedsiębiorstwa będącego własnością sprawcy przestępstwa, jeśli przedsiębiorstwo służyło do popełnienia tego przestępstwa.

Do kodeksu karnego dodano m.in. nowy art. 44a, w myśl którego - chociażby pośrednie osiągnięcie korzyści majątkowej z przestępstwa, do którego posłużono się działalnością przedsiębiorstwa sprawcy - może stać się podstawą orzeczenia przepadku tego przedsiębiorstwa albo jego równowartości (§ 1).

Ponadto, w przypadku skazania za przestępstwo, z którego skazany osiągnął korzyść majątkową znacznej wielkości, sąd może orzec przepadek przedsiębiorstwa niebędącego własnością sprawcy, jeśli przedsiębiorstwo służyło do popełnienia tego przestępstwa za wiedzą i zgodą jego właściciela (§ 2).

W przypadku niewspółmierności wagi popełnionego przestępstwa, stopnia zawinienia oskarżonego lub motywacji czy zachowania się właściciela przedsiębiorstwa, które służyło popełnieniu przestępstwa - przepadku nie orzeka się (§ 4). Nie orzeka się go także, gdy szkoda wyrządzona przestępstwem nie jest znaczna wobec rozmiaru działalności przedsiębiorstwa (§ 5).

W nowelizacji kodeksu karnego przewidziano też, że przepadek może zostać orzeczony m.in. w razie śmierci sprawcy czy umorzenia postępowania z powodu jego niewykrycia (nowy art. 45a § 2). W myśl art. 47 § 2a, w sytuacji nieorzeczenia przepadku mienia z powodu m.in. niewspółmierności przestępstwa, sąd może jednak orzec nawiązkę w wysokości do 1.000.000 zł na rzecz pokrzywdzonego lub Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.

Powyższą zmianą kodeksu karnego wdraża się unijną dyrektywę 2014/42/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie zabezpieczenia i konfiskaty narzędzi służących do popełnienia przestępstwa i korzyści pochodzących z przestępstwa w Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE L 127 z 29.04.2014, s. 39).

Opublikowaną ustawą (Dz.U. poz. 768) zmienia się również m.in. kodeks postępowania karnego, kodeks karny wykonawczy, kodeks karny skarbowy, ustawę o Policji, kodeks postępowania cywilnego, ustawę o księgach wieczystych i hipotece oraz ordynację podatkową.

Ustawa wchodzi w życie 27 kwietnia br.

Małgorzata Sowa-Grajewska, RPE WKP

Zaostrzają się kary za przestępstwa popełnione na szkodę dzieci lub osób nieporadnych. W kodeksie karnym po zmianie znalazła się też nowa dyrektywa dla sądu odnośnie orzekania sankcji za czyn zabroniony.

W myśl nowego art. 53 § 2 k.k., okolicznością uwzględnianą przez sąd podczas orzekania kary ma być także fakt popełnienia przestępstwa na szkodę osoby nieporadnej ze względu na wiek i stan zdrowia. Ponadto surowsze będą sankcje za:

- spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu (kara pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3). Przestępstwo z art. 156 § 1 staje się tym samym zbrodnią;

- spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu ze skutkiem w postaci śmierci człowieka (kara pozbawienia wolności od lat 5, kara 25 lat pozbawienia wolności albo dożywocie). Przestępstwo z art. 156 § 2 także staje się tym samym zbrodnią;

- porzucenie małoletniego do lat 15 lub osoby nieporadnej, art. 210 § 1 k.k. (kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5);

- porzucenie małoletniego do lat 15 lub osoby nieporadnej ze skutkiem w postaci śmierci osoby porzuconej, art. 210 § 2 k.k. (kara pozbawienia wolności od 2 do 12 lat);

- uprowadzenie lub zatrzymanie osoby małoletniej poniżej lat 15 lub nieporadnej, art. 211 k.k. (kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5).

Nowelizacją dodano również art. 189 § 2a k.k., którym wprowadzono przestępstwo bezprawnego pozbawienia wolności na szkodę osoby nieporadnej ze względu na wiek lub jej stan psychiczny lub fizyczny. Występek będzie zagrożony karą pozbawienia wolności od 2 do 12 lat.

Powyższą ustawą (Dz.U. poz. 773) zmienia się także ustawę o postępowaniu w sprawach nieletnich oraz kodeks postępowania karnego. Nowelizacja wchodzi w życie 13 lipca br.

Małgorzata Sowa-Grajewska, RPE WKP

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady UE zawiera wykaz poważnych przestępstw umyślnych, które można zakwalifikować jako terrorystyczne. Jednym z takich przestępstw jest podróż zagraniczna w celach terrorystycznych.

Akt opublikowano 31 marca br. w Dz.U.UE.L.2017.88.6. W myśl dyrektywy, przestępstwo terrorystyczne musi zostać popełnione w określonym celu terrorystycznym. Katalog celów o takim charakterze zawiera m.in.: poważne zastraszenie ludności, bezprawne zmuszanie rządu lub organizacji międzynarodowej do podjęcia lub zaniechania działania czy poważne zdestabilizowanie lub zniszczenie podstawowych struktur politycznych, konstytucyjnych, gospodarczych lub społecznych państwa tudież organizacji międzynarodowej.

Jak podkreślono w motywie 12 nowej dyrektywy, ze względu na poważny charakter zagrożenia i konieczność powstrzymania przepływu zagranicznych bojowników terrorystycznych, niezbędne jest uznanie za przestępstwo podróży zagranicznych w celach terrorystycznych, obejmujących nie tylko popełnianie przestępstw terrorystycznych i prowadzenie lub odbywanie szkolenia, lecz także uczestnictwo w działalności grupy terrorystycznej. Ponadto wskazano, że coraz większe zagrożenie dla bezpieczeństwa stanowią podróże w celach terrorystycznych na terytorium UE. Państwa członkowskie mogą również zdecydować, czy za przestępstwa należy uznać działania przygotowawcze, które mogą obejmować planowanie lub spiskowanie, i których celem jest popełnienie lub przyczynienie się do przestępstwa terrorystycznego.

Dyrektywa o zwalczaniu terroryzmu wchodzi w życie 20 kwietnia br. i uchyla dotychczas obowiązującą decyzję ramową Rady Dz.U.UE.L.2002.164.3 z 22.06.2002 r.

Małgorzata Sowa-Grajewska

Redakcja Publikacji Elektronicznych WKP

Nowelizacja Prawa o zgromadzeniach przewiduje, że jeżeli zgromadzenia są organizowane przez tego samego organizatora w tym samym miejscu lub na tej samej trasie co najmniej 4 razy w roku według opracowanego terminarza lub co najmniej raz w roku w dniach świąt państwowych i narodowych, a tego rodzaju wydarzenia odbywały się w ciągu ostatnich 3 lat, chociażby nie w formie zgromadzeń i miały na celu w szczególności uczczenie doniosłych i istotnych dla historii Rzeczypospolitej Polskiej wydarzeń, organizator może zwrócić się z wnioskiem do wojewody o wyrażenie zgody na cykliczne organizowanie tych zgromadzeń.

Czytaj: TK: przepisy o cyklicznych zgromadzeniach konstytucyjne>>

Organizator składa taki wniosek do wojewody nie później niż na 7 dni przed planowaną datą pierwszego z cyklu zgromadzeń. Obligatoryjne jest podanie we wniosku uzasadnienia celu cyklicznego organizowania zgromadzeń oraz wskazanie liczby i terminarza ich organizacji

Wojewoda wydaje decyzję w przedmiocie zgody na cykliczne organizowanie zgromadzeń nie później niż na 5 dni przed planowanym terminem pierwszego z cyklu zgromadzeń. Wojewoda, jednocześnie z wydaniem decyzji w przedmiocie zgody na cykliczne organizowanie zgromadzeń, udostępnia na stronie podmiotowej w Biuletynie Informacji Publicznej informację o miejscu i terminach zgromadzeń organizowanych cyklicznie oraz informuje o wydaniu decyzji organ gminy, na terenie której ma się odbyć zgromadzenie cykliczne. Na podstawie jednej decyzji o wyrażeniu zgody na cykliczne organizowanie zgromadzeń zgromadzenia te mogą odbywać się w okresie nie dłuższym niż 3 lata od przeprowadzenia pierwszego z cyklu zgromadzeń.

Istotne znaczenie ma przyjęcie, że zgromadzeniom organizowanym cyklicznie przysługuje pierwszeństwo wyboru miejsca i czasu zorganizowania zgromadzenia, a jednocześnie organ gminy będzie obligatoryjnie wydawać decyzję o zakazie zgromadzenia, jeżeli zgromadzenie ma się odbyć w miejscu i czasie, w których odbywają się zgromadzenia organizowane cyklicznie. Decyzja taka będzie wydawana również w sytuacji, gdy wojewoda wydał później zgodę na odbycie zgromadzenia cyklicznego w miejscu i czasie, w których miało się odbyć inne zgromadzenie.

Należy też zwrócić uwagę na regulację przejściową, zgodnie z którą organ gminy będzie zobowiązany do wydania decyzji o zakazie zgromadzenia także w przypadku zgromadzeń, o których organizacji wniesiono zawiadomienia przed dniem wejścia w życie ustawy i które mają się odbyć w tym samym miejscu i czasie co zgromadzenia cykliczne.

Z kolei decyzję o cofnięciu zgody na cykliczne organizowanie zgromadzeń wydaje wojewoda w dwóch przypadkach:

1) na wniosek organizatora;

2) jeżeli co najmniej dwukrotnie, w terminach określonych w terminarzu nie zostały one zorganizowane (przy czym nie dotyczy to sytuacji, gdy zgromadzenie nie mogło zostać zorganizowane z przyczyn niezależnych od organizatora).

Poza tym doprecyzowano odległość pomiędzy zgromadzeniami (mniej niż 100 metrów), w sytuacji organizowania dwóch lub większej liczby zgromadzeń w tym samym miejscu i czasie.

Warto dodać, że ustawa nowelizująca została zaskarżona do Trybunału Konstytucyjnego przez Prezydenta RP w trybie kontroli prewencyjnej i uznana w wyroku TK z 16.03.2017 r., Kp 1/17 (M.P. poz. 265), za zgodną z Konstytucją RP.

 

W myśl nowego brzmienia k.k.w. skazani będą mogli wykonywać nieodpłatnie prace porządkowe oraz pomocnicze na rzecz jednostek organizacyjnych Służby Więziennej, a także na cele społeczne na rzecz:
- samorządu terytorialnego,
- podmiotów, dla których organ gminy, powiatu lub województwa jest organem założycielskim,
- państwowych lub samorządowych jednostek organizacyjnych,
- spółek prawa handlowego z wyłącznym udziałem Skarbu Państwa lub gminy, powiatu czy województwa.

Wyznaczone podmioty, które wcześniej zgłosiły zapotrzebowanie na przyjęcie skazanych do pracy, będą teraz zobowiązane ich przyjąć.

Czytaj: Wiceminister Jaki sugeruje, że praca więźnia to element kary>>

Dotąd wynagrodzenie nie przysługiwało skazanemu tylko za prace porządkowe oraz pomocnicze na rzecz jednostek organizacyjnych Służby Więziennej lub za prace porządkowe na rzecz samorządu terytorialnego, w wymiarze 90 godzin miesięcznie.

Zwiększą się także potrącenia (z 25% do 45%) wynagrodzenia na cele Funduszu Aktywizacji Zawodowej Skazanych oraz Rozwoju Przywięziennych Zakładów Pracy. Jednocześnie ulegnie zmniejszeniu (z 10% do 7%) potrącenie wynagrodzenia przysługującego za pracę skazanych, odprowadzane na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.

Sąd Najwyższy ocenił tę zmianę k.k.w. pozytywnie, gdyż umożliwia ona szersze niż dotąd zatrudnianie skazanych. W opinii SN, wprowadzenie pracy na cele społeczne, jak również znaczące poszerzenie katalogu podmiotów, na rzecz których ta praca będzie świadczona, to trafne rozwiązanie: "z jednej strony urealnia to możliwość zatrudnienia skazanych, z drugiej jest w pełni uzasadnione z punktu widzenia odczuć społecznych". Niemniej, w odniesieniu do samego zakresu podmiotów, na rzecz których skazani mogliby pracować, SN sugerował rozważenie jego rozszerzenia - także na inne spółki prawa handlowego.

Sąd Najwyższy z aprobatą odniósł się również do projektowanej możliwości zawnioskowania przez skazanego lub wyrażenia przez niego zgody na zwiększenie wymiaru czasu pracy, gdyż - jak wskazał - jeżeli skazanemu zależy na wykonywaniu zajęć na cele społeczne, w dodatku nieodpłatnie, nie ma podstaw, by mu tego zakazywać.

Jednakże, co istotne, SN zwrócił uwagę na skutki projektowanego zwiększenia potrąceń na odpowiednie fundusze - z wynagrodzenia skazanego za pracę odpłatną. W sumie wzrosną one z 35% do 52%. Sąd Najwyższy wskazuje, że wynagrodzenie po tak znaczącym uszczupleniu nabierze wręcz fasadowego charakteru, a pamiętać należy, że to wynagrodzenie najczęściej jest przekazywane na utrzymywanie bliskich skazanego czy też w celu pokrycia obowiązków alimentacyjnych ciążących na skazanym.

Sąd Najwyższy ponadto wysoko ocenił merytoryczną zawartość uzasadnienia projektu tej ustawy, opis poszczególnych zmian i ocenę skutków regulacji.

Nowelizacja k.k.w., opublikowana 1 lutego br. (Dz.U. z 2017 r. poz. 204), wchodzi w życie 1 kwietnia br.

Małgorzata Sowa-Grajewska

Będzie więcej pracy dla skazanych

Nowelizacja ustawy ma ograniczyć nadmierne zadłużanie się gmin

Komornik sprzeda ruchomości również w drodze licytacji elektronicznej

Celem wprowadzenia nowego zarządzenia jest uproszczenie oraz unowocześnienie procesu nadawania numerów bankom i ich jednostkom organizacyjnym, a także doprecyzowanie zasad numeracji i dostosowanie przepisów z tym związanych do potrzeb rynkowych.

Jedną z głównych zmian, jakie wprowadza nowe zarządzenie jest umożliwienie identyfikacji wszystkich placówek bankowych w Polsce poprzez nadanie im nowych numerów ewidencyjnych. Kolejną istotną zmianą w stosunku do rozwiązań stosowanych na podstawie przepisów obecnego zarządzenia jest wykorzystanie elektronicznej formy komunikacji z NBP w kwestiach regulowanych zarządzeniem. W tym celu zostanie udostępniony nowy system informatyczny EWIB 2.0, służący do obsługi procesu numeracji, w tym także do gromadzenia i przetwarzania informacji o bankach oraz ich jednostkach organizacyjnych. System ten umożliwi elektroniczną formę komunikacji z NBP oraz ułatwi wypełnianie wymogów zarządzenia poprzez realizację procesów związanych z numeracją bezpośrednio w tym systemie.

Nowe rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 90 dni od daty jego ogłoszenia, tj. obowiązuje od 22 maja 2017 r., z wyjątkiem § 11, który wchodzi w życie z dniem 1 września 2017 r.

Źródło: www.nbp.pl,

Wzrosną płace pracowników samorządowych