Strona główna » Prawo » Najnowsze zmiany w prawie

Nowe prawo

Wykaz oraz profesjonalne omówienia najnowszych zmian w prawie. Eksperci analizują wprowadzone w stanie prawnym zmiany i porównują je do stanu obowiązującego poprzednio.

Najnowsze zmiany w prawie

Od czwartku wyższe kary za znęcanie się nad zwierzętami

Ustawa została przyjęta w styczniu br. Zaostrza obowiązujące obecnie kary - dotychczas za zabicie zwierzęcia można było trafić za kratki na dwa lata. Do tej pory sąd mógł też, ale nie musiał, orzec nawiązkę w granicach od 500 do 100 tys. zł.

Jak poinfomorwało LEX.pl Ministerstwo Sprawiedliwości, orzekano ją średnio w 39 proc. skazań, przy czym w 88 proc. kwota ta nie przekraczała 1000 zł. Teraz będzie to obligatoryjne, a dolna stawka nawiązki wzrasta do 1000 zł.

Znęcałeś się nad zwierzęciem - nie możesz mieć kolejnego
W myśl ustawy sąd może też wobec sprawcy znęcania się nad zwierzęciem orzec zakaz posiadania zwierząt (będzie to obligatoryjne w przypadku szczególnego okrucieństwa), także gdy postępowanie zostanie warunkowo umorzone.

Kolejnym ważnym rozwiązaniem jest wprowadzenia możliwości orzekania zakazu wykonywania zawodu związanego z ochroną zwierząt - jednak tylko wtedy gdy znęcanie sią nastąpiło w związku z wykonywanym zawodem.

Ważny społeczny sygnał, konieczne skuteczne ściganie
Jak mówi w rozmowie z LEX.pl adwokat Karolina Kuszlewicz, ekspertka w zakresie prawnej ochrony zwierząt, zaostrzenie kar to ważny społeczny sygnał, że państwo poważnie traktuje przestępstwa wobec zwierząt.

- Natomiast to nie kwestia surowości kary jest istotą problemu prawnej ochrony zwierząt w Polsce. W mojej ocenie, samo zaostrzenie kar nie wpłynie znacząco na poprawę losu zwierząt. Podstawą jest właściwe ściganie sprawców tych przestępstw i kierowanie przez organy ścigania aktów oskarżenia przeciw nim. Dopóki większość spraw będzie umarzana, dopóty sądy nie będą miały szansy orzekać wyższych kar - dodaje.
 
Adwokat podkreśla, że nadal w Polsce większość tego typu spraw jest umarzanych. 

- Pamiętajmy, że to sądy wymierzają kary, a żeby do tego doszło, najpierw sprawca musi być wykryty, muszą zostać postawione mu zarzuty, a następnie skierowany akt oskarżenia do sądu. Innymi słowy - jeśli sprawa zostanie umorzona przez policję albo nastąpi odmowa jej wszczęcia, wówczas, co oczywiste, nie będzie tego ostatecznego elementu w postaci surowej kary - dodaje.

W jej opinii chodzi przede wszystkim o podnoszenie świadomości społecznej i  uwrażliwienie organów ścigania, "by te sprawy traktowały poważnie". Jak dodaje istotny byłby też organ państwowy powołany do ochrony zwierząt - rzecznik praw zwierząt, pełnomocnik do ochrony praw zwierząt.

- W tej ustawie pojawia się nowe narzędzie, ważne w praktyce - a mianowicie możliwość orzeczenia zakazu posiadania zwierząt w przypadku warunkowego umorzenia postępowania karnego. Zakaz ten będzie orzekany na okres do 2 lat. Dotychczas ustawa nie dawała takich możliwości i zakaz posiadania zwierząt można było uzyskać tylko w przypadku prawomocnego skazania. Teraz będzie dotyczył również sprawcy uznanego za winnego, ale wobec którego sąd odstępuje od wymierzenia kary i poddaje sprawcę próbie. Nowelizacja daje więc sądowi możliwość orzeczenia w takiej sytuacji zakazu posiadania zwierząt, co jest formą ochrony zwierząt przed ewentualną krzywdą ze strony takich osób - wskazuje ekspertka.

 

 


 

Centralne Repozytorium Elektronicznych Wypisów Aktów Notarialnych już funkcjonuje

 

Zaproponowaną przez prezydenta Andrzeja Dudę ustawę Sejm uchwalił 8 grudnia ubiegłego roku, potem bez poprawek przyjął ją Senat, a prezydent podpisał 21 grudnia.

Czytaj: Nie wiadomo, kiedy ruszy nowy Sąd Najwyższy>>

Ustawa wprowadza m.in. możliwość składania do SN skarg nadzwyczajnych na prawomocne wyroki polskich sądów, w tym z ostatnich 20 lat. SN może zaskarżone orzeczenie sądu uchylić nie tylko w całości, ale i w części. Skargi nie można wnosić od orzeczeń sądów administracyjnych.

Skargi można wnosić, jeśli dane orzeczenie narusza zasady albo wolności i prawa człowieka lub obywatela zapisane w konstytucji, albo "w sposób rażący" narusza prawo lub gdy jest "oczywista sprzeczność" ustaleń sądu z materiałem dowodowym". Mogą je wnosić m.in.: prokurator generalny, RPO, prezes Prokuratorii Generalnej RP, Rzecznicy praw dziecka oraz pacjenta, szef KNF, szef UOKiK i Rzecznik Finansowy. sądów administracyjnych.
Rozpatrywać je będzie nowa izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych. Ta sama izba zajmować się będzie także m.in. protestami wyborczymi.

Powstanie także Izba Dyscyplinarna, która będzie - z udziałem ławników - prowadziła postępowania dyscyplinarne wobec sędziów i przedstawicieli innych zawodów prawniczych. Ławników do SN będzie wybierać na czteroletnią kadencję Senat w głosowaniu tajnym. Kandydatów będą zgłaszać stowarzyszenia, organizacje społeczne i zawodowe (z wyłączeniem partii politycznych) oraz grupa 100 obywateli.
Izba Dyscyplinarna będzie badać w I i II instancji sprawy dyscyplinarne sędziów SN i te "dyscyplinarki" sędziów sądów powszechnych i wojskowych - w których zarzucono by im przewinienie dyscyplinarne będące jednocześnie przestępstwem. Ma też ona badać odwołania od uchwał KRS. Izba ma też rozpatrywać odwołania od orzeczeń I instancji sędziowskich sądów dyscyplinarnych i sądów innych zawodów prawniczych.
Izba ta będzie miała w Sądzie Najwyższym specjalny status. Nie będzie podlegała I prezesowi, obsługiwać ją będzie odrębna kancelaria, a pracujący w niej sędziowie będą otrzymywać wyższe (do 40 proc.) uposażenia.

Ustawa zlikwidowała Izbę Wojskową SN, której sprawy przejmie Izba Karna.

Czytaj: W Sądzie Najwyższym 110 spraw czeka na nowe izby>>


Ustawa przewiduje też przechodzenie sędziów SN w stan spoczynku po ukończeniu 65. roku życia (dziś ten wiek to 70 lat). Możliwe będzie wydłużenie okresu orzekania, jeśli zainteresowany sędzia o to wystąpi, a prezydent RP wyrazi na to zgodę.

Ustawa stanowi, że I prezes SN jest powoływany będzie przez prezydenta RP na sześcioletnią kadencję, spośród pięciu kandydatów wybranych przez Zgromadzenie Ogólne sędziów SN i może zostać ponownie powołany tylko raz. "
Według nowej ustawy osoba powołana na stanowisko I prezesa SN może zajmować to stanowisko tylko do czasu przejścia w stan spoczynku, przeniesienia w stan spoczynku albo wygaśnięcia stosunku służbowego sędziego SN. W ten sposób ustawa przerwała kadencję pierwszej prezes Sądu Najwyższego, która 65 lat ukończyła w jej trakcie. Według poprzedniej ustawy funkcję tę mogłaby pełnić do końca kadnecji, a orzekać mogłaby do 70 roku życia.

Dz.U.2018.5 >>

Zmiany w rejestrach sądowych już obowiązują

Wchodzą w życie zmiany w ustawie o wychowaniu w trzeźwości

 

Blokowanie geograficzne to dyskryminacyjna praktyka, która uniemożliwia klientom internetowym dostęp i zakup produktów lub usług na stronie internetowej znajdującej się w innym państwie członkowskim UE.

Nowe rozporządzenie ma usunąć bariery w handlu elektronicznym poprzez wprowadzenie zakazu dyskryminacji ze względu na przynależność państwową klienta, miejsce zamieszkania lub prowadzenia działalności.

Cel i zakres zastosowania rozporządzenia

Nowe przepisy zapobiegną dyskryminacji konsumentów i przedsiębiorstw w zakresie dostępu do cen, sprzedaży lub warunków płatności przy zakupie produktów i usług w innym państwie UE.

Z zakresu rozporządzenia wyłączone są usługi, w przypadku których główną cechą jest zapewnienie dostępu do treści chronionych prawem autorskim i korzystanie z nich lub sprzedaż dzieł chronionych prawem autorskim w formie niematerialnej, takich jak usługi strumieniowania muzyki, e-książki, gry online i oprogramowanie. Wyłączenie to będzie jednak przedmiotem przeglądu dokonywanego przez Komisję.

Z zakresu stosowanie regulacji wykluczone są również inne usługi, takie jak usługi finansowe, audiowizualne, transportowe, zdrowotne i socjalne.

Równy dostęp do towarów i usług

Przedsiębiorcy nie będą mogli stosować dyskryminacyjnych rozróżnień między klientami w odniesieniu do ogólnych warunków umowy, w tym cen w trzech przypadkach. Chodzi o sytuacje, w których przedsiębiorca:
– sprzedaje towary, które są dostarczane do miejsca w państwie członkowskim, do którego przedsiębiorca oferuje dostawę lub które są odbierane w miejscu uzgodnionym z klientem;
– wykonuje usługi świadczone drogą elektroniczną, takie jak usługi w chmurze, hurtownie danych, hosting stron internetowych oraz zapory sieciowe;
– świadczy usługi, które są odbierane przez klienta w kraju, w którym przedsiębiorca prowadzi działalność, takie jak rezerwowanie hoteli, imprez sportowych, wynajem samochodów lub sprzedaż biletów wstępu na festiwale muzyczne lub do parków rozrywki.

W przeciwieństwie do dyskryminacji cenowej, samo zróżnicowanie cenowe nie będzie zakazane, więc handlowcy mają swobodę oferowania różnych ogólnych warunków, w tym cen, i kierowania ich do określonych grup klientów na określonych terytoriach.

Ponadto przedsiębiorcy nie będą zobowiązani do dostarczania towarów do innego państwa członkowskiego, w którym przedsiębiorca nie oferuje klientom możliwości takiej dostawy.

Transakcje płatnicze

Nieuzasadniona dyskryminacja klientów w odniesieniu do metod płatności będzie zabroniona. Przedsiębiorcy nie będą zatem mogli stosować różnych warunków płatności w odniesieniu do klientów ze względu na przynależność państwową, miejsce zamieszkania lub prowadzenia działalności.

Zakaz dyskryminacji w dostępie do stron internetowych e-handlu

Przedsiębiorcy nie będą mogli blokować lub ograniczać dostępu klientów do swoich interfejsów internetowych ze względu na przynależność państwową lub miejsce zamieszkania.

Jeżeli przedsiębiorca blokuje lub ogranicza dostęp lub przekierowuje klientów do innej wersji interfejsu online, będzie musiał jasno i szczegółowo wyjaśnić klientom na swojej stronie internetowej powody, dla których tak robi, przy czym powody te muszą wynikać z wymogu określonego w prawie UE lub w prawie państwa członkowskiego, któremu podlega jego działalność.

Sprzedaż pasywna

Co do zasady nowe rozporządzenie będzie miało pierwszeństwo w przypadkach kolizji z prawem konkurencji. Jednak prawo dostawców do nakładania aktywnych ograniczeń sprzedaży nie zostanie naruszone.

Unijne prawo konkurencji dokonuje rozróżnienia pomiędzy sprzedażą pasywną (gdy sprzedaż jest dokonywana w odpowiedzi na niezamówione zamówienia) a sprzedażą aktywną (gdy sprzedawcy detaliczni aktywnie kierują swoje działania do klientów). Ograniczenia sprzedaży pasywnej są zasadniczo uznawane za naruszenie prawa konkurencji, podczas gdy ograniczenia sprzedaży aktywnej są powszechną praktyką wynikającą ze swobody handlu.

Klauzula przeglądowa

Dwa lata po wejściu w życie przepisów Komisja przeprowadzi pierwszą ocenę ich wpływu na rynek wewnętrzny.
Ocena dotyczyć będzie ewentualnego zastosowania nowych przepisów do niektórych usług świadczonych drogą elektroniczną, które oferują treści chronione prawami autorskimi, takie jak muzyka do pobrania, e-książki, oprogramowanie i gry online.

Wejście w życie

Rozporządzenie, które zostanie opublikowane w dzienniku urzędowym UE przed końcem marca 2018 r., wejdzie w życie dziewięć miesięcy po jego opublikowaniu.

Źródło: europa.eu/newsroom 

Według autorów nowelizacji, intencją nowego prawa jest walka ze sformułowaniami "polskie obozy śmierci".

W myśl ustawy „kto publicznie i wbrew faktom przypisuje Narodowi Polskiemu lub Państwu Polskiemu odpowiedzialność lub współodpowiedzialność za popełnione przez III Rzeszę Niemiecką zbrodnie nazistowskie (...) lub za inne przestępstwa stanowiące zbrodnie przeciwko pokojowi, ludzkości lub zbrodnie wojenne lub w inny sposób rażąco pomniejsza odpowiedzialność rzeczywistych sprawców tych zbrodni, podlega karze grzywny lub karze pozbawienia wolności do lat 3”.

Ustawę Sejm przegłosował tuż przed przypadającym 27 stycznia Międzynarodowym Dniem Pamięci o Ofiarach Holokaustu. W ciągu kilku następnych dni - bez poprawek - przyjął ją Senat, a prezydent podpisał. Od tego czasu trwa kryzys w relacjach Polski z Izraelem, który obawia się, że zgodnie z nowym prawem karać będzie można za świadectwa ocalałych z Zagłady.

Protestowała również Ukraina, zaniepokojona zwartymi w ustawie przepisami o „zbrodniach ukraińskich nacjonalistów i ukraińskich formacji kolaborujących z III Rzeszą”.

Ustawę ostro skrytykowały Stany Zjednoczone, a w jednym z oświadczeń Departamentu Stanu USA stwierdzono, że reperkusje, które wprowadza projekt, mogą mieć wpływ na relacje Polski nie tylko z Izraelem, ale też z USA.

Prezydent Andrzej Duda podpisując nowelę 6 lutego, zdecydował, że skieruje ją w trybie następczym do Trybunału Konstytucyjnego w celu zbadania zgodności jej zapisów z przepisami ustawy zasadniczej.

Wniosek prezydenta dotyczy głównie przepisu, który wprowadza karę do 3 lat więzienia za przypisywanie polskiemu narodowi lub państwu polskiemu odpowiedzialności za zbrodnie popełnione m.in. przez III Rzeszę Niemiecką. Prezydent zarzucił niezgodność tego przepisu m.in. z art. 2 konstytucji (mówiącym o tym, że Polska jest m.in. demokratycznym państwem prawnym) i art. 54 konstytucji (głosi on, że "Każdemu zapewnia się wolność wyrażania swoich poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji").

Prezydent zaskarżył także przepisy noweli w części obejmującej wyrazy "ukraińskich nacjonalistów" oraz wyrazy "i Małopolski Wschodniej", wskazując że pojęcia te są "niedookreślone".

Trybunał Konstytucyjny na straży wartości konstytucyjnych, Ewa Łętowska

Trybunał Konstytucyjny na straży wartości konstytucyjnych 1986-2016>>

 

Od momentu uchwalenia ustawy trwa kryzys w ralcjach Polski z Państwem Izrael oraz wspolnotami żydowskimi na świecie.
Szansą na jego zażegnanie są rozpoczynające się 1 marca w Jerozolimie rozmowy polskiej delegacji rządowej. - Zarówno Polska, jak i Izrael chcą prowadzić realny dialog o wszystkich sprawach, które od miesiąca znajdują się w centrum zainteresowania naszych rządów i naszych społeczeństw - napisano w rzadowym oświadczeniu przed wyjazdem delegacji.

- Chcemy rozpocząć realny, dobry, konstruktywny dialog ze stroną izraelską; taki dialog, który uwzględni naszą wrażliwość i wrażliwość naszych partnerów izraelskich - powiedział premier Mateusz Morawiecki. - Wierzę w to, że będzie to początek próby znalezienia jakiegoś wyjścia z sytuacji, która myślę, że nie została we właściwy sposób odczytana przez niektórych ludzi za granicą - dodał Morawiecki.

Przygotowana przez MSWiA ustawa wdraża do polskiego prawa dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady UE z 15 maja 2014 roku ws. warunków wjazdu i pobytu obywateli państw trzecich w ramach przeniesienia wewnątrz przedsiębiorstwa. Termin wdrożenia dyrektywy upłynął 29 listopada 2016 r. Według szacunków Urzędu ds. Cudzoziemców, zmiany mogą dotyczyć nawet 200 tys. osób.

W noweli zapisano zmiany dotyczące wydawania zezwoleń na pobyt czasowy cudzoziemców z uwagi na przeniesienie wewnątrz przedsiębiorstwa. Maksymalny okres przeniesienia będzie wynosił 3 lata w przypadku pracowników kadry kierowniczej i specjalistów oraz rok w przypadku stażystów. Po upływie tego czasu osoby te będą musiały opuścić terytorium państw członkowskich, chyba, że otrzymają zezwolenie na pobyt na innej podstawie, zgodnie z przepisami unijnymi lub krajowymi.

Aby skorzystać z przeniesienia, wymagane będzie wcześniejsze zatrudnienie w tym samym przedsiębiorstwie lub tej samej grupie przedsiębiorstw, przez co najmniej 12 miesięcy – w przypadku pracowników kadry kierowniczej i specjalistów oraz 6 miesięcy – w przypadku pracowników odbywających staż.

Zezwolenie na pobyt w Polsce, w ramach przeniesienia wewnątrz przedsiębiorstwa, będzie wydawał wojewoda. Z wnioskiem będzie mógł wystąpić wyłącznie zakład przyjmujący cudzoziemca do pracy w ramach wewnętrznego przeniesienia. Na podstawie tego pozwolenia cudzoziemiec będzie mógł wykonywać prace w całej UE w ramach danego przedsiębiorstwa.

Ponadto, dla cudzoziemców starających się o pobyt stały w Polsce, wprowadzono nowy wymóg - muszą oni znać język polski przynajmniej na poziomie B1 (stopień średniozaawansowany). Z tego obowiązku mają być zwolnione dzieci cudzoziemskie do 16. roku życia oraz urodzone na terytorium Polski. Obecnie przepisy nie wskazują minimalnego poziomu znajomości języka polskiego.

Wprowadzono także rozwiązania, które mają usprawnić procedury dotyczące pozwoleń dla cudzoziemców. Jest to m.in. zniesienie konieczności podpisywania umowy o pracę na etapie procedury udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, zniesiony został wymóg posiadania źródła stabilnego i regularnego dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny przy ubieganiu się o zezwolenie na pobyt czasowy dla absolwenta polskiej uczelni poszukującego pracy. Wymagane będzie posiadanie środków finansowych na utrzymanie.
 

Zmiany - jak wskazuje MSWiA - mają stworzyć lepsze ramy prawne, pozwalające na "świadome zarządzanie migracjami w Polsce", mają też zapewnić lepszą ochronę cudzoziemskich ofiar handlu ludźmi.

Nowela wprowadza również ułatwienia dla cudzoziemców chcących osiedlić się w Polsce na stałe z uwagi na polskie pochodzenie lub posiadanie Karty Polaka. Upraszcza także proces wydawania decyzji w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu.

Ponadto, ustawa wprowadza rozwiązania, które umożliwia udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę dla cudzoziemca, który chce wykonywać pracę w zawodzie pożądanym dla polskiej gospodarki. Zawody te będą mogły być określone w rozporządzeniu ministra właściwego do spraw pracy w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki.

Ustawa wprowadza także możliwość zapewnienia pomocy socjalnej, opieki medycznej i psychologicznej cudzoziemcom, którzy nie zostali umieszczeni w strzeżonym ośrodku lub areszcie w przypadku, gdy mogłoby to spowodować niebezpieczeństwo dla ich życia lub zdrowia albo ich stan psychofizyczny może uzasadniać domniemanie, że byli oni poddani przemocy.

Możliwość zapewnienia takiej pomocy dotyczy także osoby małoletniej, członków rodziny lub opiekuna prawnego cudzoziemca.(PAP)

8 lutego wchodzą w życie zmiany do kodeksu postępowania karnego - nowe rozdziały tj. 62c i 62d są wynikiem wdrożenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2014/41/UE w sprawie europejskiego nakazu dochodzeniowego w sprawach karnych. Wprowadzają one daleko idące ułatwienia w podejmowaniu czynności dowodowych za granicą oraz przekazywaniu dowodów już istniejących.

 

Dzięki przepisom zawartym w dyrektywie, polski sąd lub organ prowadzący postępowanie przygotowawcze będzie mógł wystąpić z wnioskiem do innego państwa UE o przeprowadzenie dowodu znajdującego się w tym państwie. Analogicznie – państwa UE będą mogły występować do Polski o przeprowadzenie dowodu znajdującego się na terytorium naszego kraju.END ma więc ułatwić zarówno przekazywanie dowodów już istniejących w innym państwie członkowskim, zgromadzonych na potrzeby toczącego się tam postępowania, jak również przeprowadzenie czynności dochodzeniowej za granicą na potrzeby postępowania toczącego się w Polsce.

Wprowadzona regulacja umożliwia więc tymczasowe przekazywanie osób pozbawionych wolności w celu zgromadzenia dowodów, sprawdzanie rachunków bankowych i operacji finansowych podejrzanego lub oskarżonego, prowadzenie dochodzeń niejawnych, podsłuchiwanie rozmów i wgląd w sms-y oraz zabezpieczanie dowodów.

  Postępowanie karne>>

END zastąpi dotychczasowe postępowanie w sprawie zabezpieczenia dowodów wyłącznie w stosunkach z tymi państwami, które związane są dyrektywą (termin jej implementacji upłynął w maju 2017 r.)

Europejski Nakaz Dochodzeniowy wydać można również w toku czynności operacyjno-rozpoznawczych (art. 589w § 7 kpk).

END oparty jest na zasadzie wzajemnego uznawania, zgodnie z którą każde państwo członkowskie UE jest zobowiązane do uznawania i wykonywania wniosków innych państw, tak jak gdyby wniosek ten pochodził od jego własnych organów.

Zdaniem dr Martyny Kusak specjalizującej się w prawie karnym procesowym (w szczególności w postępowaniu prowadzonym na terenie Unii Europejskiej), autorki dostępnego w serwisie LEX komentarza, w którym szczegółowo omawia procedury związane z nową instytucją prawną, END to śmiały krok w kierunku uskutecznienia idei swobodnego przepływu dowodów na terenie UE. Uważa ona, że pomimo pewnych mankamentów, END, zwłaszcza z uwagi na szeroki zakres przedmiotowy, ma szanse wpłynąć na ułatwienie współpracy w gromadzeniu i przekazywaniu dowodów z państwami UE oraz zastąpić w tym zakresie nieefektywne dotychczasowe rozwiązania, a zwłaszcza rozdziały 62a i 62b kpk.


Czytaj: Rewolucja w czynnościach operacyjno-rozpoznawczych