Strona główna » Prawo » Najnowsze zmiany w prawie

Nowe prawo

Wykaz oraz profesjonalne omówienia najnowszych zmian w prawie. Eksperci analizują wprowadzone w stanie prawnym zmiany i porównują je do stanu obowiązującego poprzednio.

Najnowsze zmiany w prawie

Jak podkreślali autorzy projektu, nowe przepisy są m.in. odpowiedzią na wzrost zagrożenia terrorystycznego na świecie. Cel ustawy ma zostać osiągnięty przez lepszą koordynację działań służb i doprecyzowanie zasad współpracy między nimi, a także zapewnienie skutecznych działań w przypadku podejrzenia przestępstwa o charakterze terrorystycznym oraz odpowiedniego reagowania na nie. Nowe rozwiązania mają też sprzyjać poprawie bezpieczeństwa w cyberprzestrzeni. Ponadto nowe procedury oraz obowiązki informacyjne i rejestracyjne przyspieszyć mają proces decyzyjny w przypadku zamachu terrorystycznego.

Szef ABW koorydantorem
Zgodnie z ustawą, za zapobieganie zdarzeniom o charakterze terrorystycznym będzie odpowiedzialny szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Z kolei minister spraw wewnętrznych i administracji będzie odpowiadał m.in. za przygotowanie do przejmowania kontroli nad takimi zdarzeniami oraz za reagowanie w przypadku ich wystąpienia. Szef ABW będzie głównym koordynatorem polityki antyterrorystycznej. W celu zapobiegania aktom terrorystycznym będzie on koordynował czynności analityczno-informacyjne służb specjalnych oraz wymianę informacji przekazywanych przez: Policję, Staż Graniczną, Biuro Ochrony Rządu, Państwową Straż Pożarną, Służbę Celną, Generalnego Inspektora Informacji Finansowej, Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej, Żandarmerię Wojskową i Rządowe Centrum Bezpieczeństwa. Ustawa przewiduje też, że szef ABW będzie prowadził wykaz osób, które mogą mieć związek ze zdarzeniami o charakterze terrorystycznym. Ma on także oceniać bezpieczeństwo systemów teleinformatycznych oraz prowadzić centralny rejestr ataków hakerskich. Aby skutecznie uniemożliwić finansowanie terroryzmu, szef ABW uzyska dostęp do informacji i danych objętych tajemnicą bankową.

Telefony na kartę rejestrowane

W myśl ustawy, karty telefoniczne pre-paid będą rejestrowane. Ich dotychczasowi posiadacze będą musieli przekazać operatorowi swoje dane do 1 lutego 2017 r., inaczej ich karty zostaną wyłączone. Natomiast nowi nabywcy tych kart będą zobowiązani do podawania swoich danych od 25 lipca 2016 r. Chodzi o to, aby osoby korzystające z kart pre-paid nie były anonimowe, co ułatwi ich identyfikację w sytuacji podejrzenia o  terroryzm.

Nowe typy przestępstw
Ustawa określa także nowe typy przestępstw, co stanowi odpowiedź na działania terrorystów przybywających do Europy z Syrii i Iraku. Przewidziano odpowiedzialność karną za udział w szkoleniach terrorystycznych, a także kary za wyjazdy za granicę w celu uczestniczenia w działalności terrorystycznej. W celu zapobiegania lub zwalczania przestępstw o charakterze terrorystycznym, szef ABW będzie mógł zarządzić wobec cudzoziemca podejrzanego o działalność terrorystyczną – na okres nie dłuższy niż 3 miesiące – niejawne prowadzenie czynności polegających np. na rejestrowaniu jego rozmów telefonicznych, dostępie do jego przesyłek oraz korespondencji, w tym elektronicznej. W przypadkach wskazanych w ustawie ABW, Policja i Straż Graniczna będzie miała prawo pobierania obrazu linii papilarnych, materiału biologicznego w celu oznaczenia DNA, a także utrwalania wizerunku twarzy cudzoziemca. Będzie to możliwe np. w przypadku podejrzenia nielegalnego przekroczenia granicy Polski lub nielegalnego pobytu w naszym kraju oraz podejrzenia związku ze zdarzeniami o charakterze terrorystycznym bądź uczestnictwa w szkoleniu terrorystycznym.

Cztery stopnie alarmowe

Ustawa wprowadza także powszechnie obowiązujący i dostosowany do wymogów NATO czterostopniowy system stopni alarmowych na wypadek zagrożeń terrorystycznych oraz stopni alarmowych w cyberprzestrzeni. Jeśli zostanie wprowadzony jeden z dwóch najwyższych stopni zagrożenia terrorystycznego (III lub IV), to będzie można wprowadzić zakaz odbywania zgromadzeń publicznych lub imprez masowych na obszarze lub w obiekcie objętym stopniem alarmowym. W przypadku wprowadzenia III lub IV stopnia alarmowego – jeżeli użycie Policji okaże się niewystarczające – będzie można szybciej niż obecnie uzyskać wsparcie Sił Zbrojnych RP. Decyzję o użyciu wojska będzie wydawał minister obrony narodowej, na wniosek ministra spraw wewnętrznych i administracji.

Użycie broni łatwiejsze
W ustawie określono również szczególne zasady użycia broni palnej w ramach prowadzenia działań kontrterrorystycznych. Chodzi o możliwość specjalnego użycia broni (tzw. strzału snajperskiego), mogącego prowadzić do śmierci zamachowca. Rozwiązanie to zwiększyć ma skuteczność działań policji w sytuacji wystąpienia zdarzenia o charakterze terrorystycznym, ale będzie traktowane jako środek wyjątkowy i ostateczny, wykorzystywany jedynie aby przeciwdziałać zamachowi na życie lub zdrowie człowieka lub w celu uwolnienia zakładnika. Ustawa przewiduje też, że bezzałogowy statek powietrzny (dron) będzie mógł zostać zestrzelony albo nad jego lotem zostanie przejęta kontrola w sytuacji gdy przebieg lotu m.in. zagraża życiu lub zdrowiu ludzi oraz chronionym obiektom, urządzeniom lub obszarom.

Sejm VIII kadencji uchwalił ustawę 10 czerwca 2016 r., a prezydent podpisał ją 22 czerwca 2016 r. Treść ustawy>>>

Z kolei górna granica wysokości kary jako przesłanki kwalifikującej czyn do bycia przestępstwem o charakterze terrorystycznym nie ulegnie zmianie, choć pierwotnie rząd projektował jej obniżenie do 3 lat pozbawienia wolności.

Zmiany kodeksu karnego, które wchodzą w życie 2 lipca br. (art. 32 ustawy z 10 czerwca 2016 r. o działaniach antyterrorystycznych, Dz. U. poz. 904), obejmują m.in. penalizację stadium przygotowania następujących przestępstw:

- stosowanie środków masowej zagłady (art. 120 k.k.): kara od 3 lat pozbawienia wolności

- zbrodnie przeciwko ludzkości (art. 118a § 1 i § 2 k.k.), stosowanie niedopuszczalnych sposobów lub środków walki (art. 122 k.k.), zamach na życie lub zdrowie jeńców wojennych lub ludności cywilnej (art. 123 k.k.): kara pozbawienia wolności od roku do 10 lat

Dowiedz się więcej z książki
Kodeks karny. Część szczególna. Tom III. Komentarz do art. 278-363
  • rzetelna i aktualna wiedza
  • darmowa wysyłka od 50 zł



- naruszenia prawa międzynarodowego ujęte w art. 124 § 1 k.k., zamach na mienie lub dobra kultury na obszarze okupowanym (art. 125 k.k.): kara pozbawienia wolności do lat 3.

Ponadto, zgodnie z nowym art. 259a k.k. penalizowane będzie przekroczenie granicy RP w celu popełnienia na terytorium innego państwa przestępstwa m.in. o charakterze terrorystycznym. W myśl kolejnego artykułu (art. 259b k.k.), możliwe będzie zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary, a nawet warunkowego zawieszenia jej wykonania, jeśli sprawca wyrazi czynny żal.

Zgodnie z nowym art. 255a § 2 k.k., karane będzie także uczestnictwo w szkoleniu mogącym umożliwić popełnienie przestępstwa o charakterze terrorystycznym, podjęte w celu popełnienia takiego przestępstwa.

Kolejna zmiana to możliwość orzeczenia nawiązki na rzecz Skarbu Państwa w wysokości co najmniej 10.000 zł oraz świadczenia pieniężnego w wysokości co najmniej 10.000 zł za fałszywe zawiadomienie o zagrożeniu życia lub zdrowia wielu osób lub mienia w znacznych rozmiarach (art. 224b k.k.).

Najbardziej zasadnicza i budząca wątpliwości interpretacyjne projektowana zmiana art. 115 § 20 k.k. nie została uchwalona. Zgodnie z nią bowiem, pula czynów mogących być uznanymi za akty terroru powiększyłaby się. Za przestępstwo o charakterze terrorystycznym można by było uznawać czyny zagrożone karą co najmniej 3 lat pozbawienia wolności, czyli np.: czynną napaść lub publiczne znieważenie Prezydenta RP, publiczne znieważenie głowy obcego państwa czy akredytowanego szefa przedstawicielstwa dyplomatycznego takiego państwa, wywieranie wpływu na czynności urzędowe organu administracji rządowej, innego organu państwowego lub samorządu terytorialnego czy też np. zmuszanie funkcjonariusza publicznego do przedsięwzięcia lub zaniechania prawnej czynności służbowej.
Jednak ustawodawca uznał, że nie byłaby to dobra zmiana.

Opracowanie: Małgorzata Sowa-Grajewska

 

Z dniem 1 lipca 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 6 maja 2016 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. poz. 858). Podstawowym celem nowelizacji jest dostosowanie przepisów dotyczących warunków technicznych pojazdów w stosunku do obowiązujących regulacji UE (dyrektyw i rozporządzeń) oraz regulaminów EKG ONZ.

W wyniku nowelizacji w przepisach ogólnych rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 305, ze zm.) m.in. wyraźnie wskazano obowiązek spełnienia wymagań i warunków technicznych dla pojazdu, w którym dokonano zmian konstrukcyjnych zmieniających jego rodzaj, obowiązujących na dzień dokonania zmian rodzaju pojazdu. Ponadto wprowadzone zostało nowe brzmienie przepisów działu II pt. „Wymiary, masy i naciski osi pojazdu”. Nowelizacja przepisów działu II ma na celu uwzględnienie dopuszczalnych wartości mas, nacisków osi oraz długości dla wszystkich pojazdów i zespołów pojazdów w dowolnej ich konfiguracji. Nowe przepisy określają m.in. dopuszczalne wartości masy całkowitej pojazdu samochodowego o dowolnej liczbie osi większej niż trzy oraz regulują kwestię dopuszczalnej długości wszystkich pojazdów, z uwzględnieniem pojazdów czterokołowych (4,00 m), ciągników rolniczych i pojazdów wolnobieżnych (12,00 m). Rozporządzenie określa także nowe dopuszczalne wartości nacisków osi pojazdów i zespołów pojazdów, które nie były regulowane obecnymi przepisami. Dodatkowo nowe przepisy wprowadzają m.in. ogólne wymagania, jakie powinien spełnić układ kierowniczy pozwalający kierującemu na łatwą, szybką i niezawodną zmianę kierunku ruchu pojazdu oraz doprecyzowują, że prędkościomierz powinien być wyskalowany w km/h albo jednocześnie w km/h i mph oraz w licznik przebiegu pojazdu (drogomierz).

Rozporządzenie weszło w życie z dniem 1 lipca 2016 r., z wyjątkiem § 1 pkt 2 (wprowadza nowe brzmienie działu II rozporządzenia), który zacznie obowiązywać od dnia 1 stycznia 2017 r.

 

Wprowadza ona zmiany do ustawy - Prawo bankowe, a także do ustawy o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych oraz ustawy o ewidencji ludności.

Najistotniejsze zmiany uchwalone ustawą dotyczą:

- wprowadzenia obowiązku prowadzenia Centralnej informacji o rachunkach przez banki (a nie jak planowano na wcześniejszym etapie – BFG) z możliwością utworzenia w tym celu spółki handlowej bądź prowadzenia Centralnej informacji przez izbę rozliczeniową, o której mowa w art. 67 Prawa bankowego. Posiadacz rachunku bankowego, będący osobą fizyczną, a także osoba, która uzyskała tytuł prawny do spadku po posiadaczu rachunku, będą uprawnieni do uzyskania zbiorczej informacji o rachunkach pozyskiwanej przez bank z Centralnej informacji o rachunkach.

- wprowadzenia obowiązku informowania przez banki w sposób zrozumiały dla posiadacza rachunku o możliwości wydania przez niego dyspozycji wkładem na wypadek śmierci, a w przypadku powzięcia przez bank informacji o śmierci posiadacza rachunku, który wydał taką dyspozycję – obowiązek niezwłocznego zawiadomienia wskazanych przez posiadacza rachunku osób o możliwości wypłaty określonej kwoty;

- wprowadzenia nowych rozwiązań regulujących rozwiązywanie umowy rachunku bankowego bądź jego wygaśnięcie. Umowa rachunku bankowego, którego posiadaczem jest osoba fizyczna, niezawarta w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej, będzie ulegać rozwiązaniu z dniem śmierci posiadacza rachunku albo z upływem 10 lat od dnia wydania przez posiadacza rachunku ostatniej dyspozycji dotyczącej tego rachunku, chyba że umowa rachunku oszczędnościowego lub rachunku terminowej lokaty oszczędnościowej została zawarta na oznaczony dłuższy niż 10 lat;

- znowelizowania ustawy o ewidencji ludności celem udostępniania bankom danych z rejestru PESEL potwierdzających zgon.

Ustawa z 9 października 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2016 r., z wyjątkiem art. 3, nowelizującego ustawę o ewidencji ludności, który wszedł w życie już 1 stycznia 2016 r.

Źródło: ZPB

Obowiązek używania urn wyborczych wykonanych z przezroczystego materiału zapisany został w nowelizacji Kodeksu wyborczego z czerwca 2015 r., której większość przepisów obowiązuje od sierpnia ubiegłego roku.

Zdecydowano jednocześnie, że przepis dotyczący przezroczystych urn do głosowania wejdzie w życie od 1 lipca 2016 r. ze względu na wysokie koszty i konieczność ogłoszenia przetargu.

Wzór urn wyborczych określiła Państwowa Komisja Wyborcza w uchwale z marca 2016 r. Szefowa Krajowego Biura Wyborczego Beata Tokaj powiedziała w czwartek PAP, że stało się to po konsultacjach ze specjalistami.

"Niezależnie od specjalistycznej firmy, która przygotowała projekt urn, projekt ten sprawdzali też niezależni eksperci z dwóch uniwersytetów: w Gdańsku i w Lublinie. Projekt przeszedł testy pozytywnie i zgodnie z nim urny zostały wykonane" - powiedziała Tokaj. Jak dodała, nie ma sygnałów od gmin, by którakolwiek z nich nie była gotowa do zapewnienia przezroczystych urn.

Bowiem zgodnie z przepisami Kodeksu wyborczego obowiązek zapewnienia przezroczystych urn wyborczych należy do poszczególnych gmin. Urny takie muszą być używane we wszystkich lokalach wyborczych w kraju, za granicą i na polskich statkach morskich, w tym także w lokalach utworzonych w obwodach odrębnych (szpitalach, domach pomocy społecznej, aresztach śledczych, zakładach karnych, domach studenckich).

Zgodnie z przepisami wyborca podczas głosowania będzie mógł wrzucić kartę do głosowania do urny wyborczej w specjalnej kopercie; dostępność kopert na karty do głosowania w lokalu wyborczym zgodnie z przepisami zapewniają: w kraju - władze samorządowe, za granicą – konsul, na polskim statku morskim – kapitan statku.

Zmiany w Kodeksie wyborczym zostały dokonane z inicjatywy ówczesnego prezydenta Bronisława Komorowskiego, który skierował projekt nowelizacji do Sejmu po kontrowersjach związanych z wyborami samorządowymi w 2014 roku. Ostatecznie Sejm uchwalił nowelę, przyjmując pod koniec czerwca 2015 roku niektóre poprawki Senatu.

Obok wprowadzenia przepisów dotyczących używania przezroczystych urn nowelizacja przywróciła do Kodeksu wyborczego zasadę klasyfikowania głosów nieważnych. Głos jest nieważny, m.in. jeśli wyborca nie postawi żadnego znaku X w kratce przy nazwisku kandydata lub postawi ich więcej niż jeden na jednej karcie do głosowania.

Projekt prezydencki zakładał, że wybory mają się odbywać przy użyciu pojedynczej, jednostronnie zadrukowanej karty do głosowania, co oznaczałoby wykreślenie obowiązku zapewnienia nakładek brajlowskich ze względu na niestandardowe rozmiary, jakie wówczas mogłaby mieć karta.

Sejm zdecydował jednak, że wybory mają się odbywać przy użyciu jednostronnie zadrukowanej karty do głosowania, jednak gdyby ze względu na zbyt duże rozmiary takiej karty jej użycie było niemożliwe, karta do głosowania miałaby mieć formę broszury, czyli spiętych ze sobą kartek. Oznacza to pozostawienie zapisu o nakładkach brajlowskich.

Nowelizacja określiła też, że karta do głosowania ma zawierać informacje o sposobie głosowania i warunkach ważności głosu. W przypadku broszury taka informacja znajdowałaby się razem ze spisem treści na pierwszych stronach broszury, a na kolejnych umieszczane mają być listy komitetów wyborczych.

Nowela zmieniła również definicję statku morskiego: głosowanie będzie mogło się odbywać na statku pod polską banderą z polskim kapitanem także wtedy, gdy jednostka nie należy do polskiego armatora.

Wprowadzono również możliwość rejestracji pracy obwodowych komisji przez mężów zaufania przed rozpoczęciem głosowania np. podczas przygotowania lokalu wyborczego i po jego zakończeniu - nagrania mogą być wykorzystane jedynie jako dowód w postępowaniach prokuratorskich i sądowych; a za upublicznienie nagrania prac komisji będzie grozić grzywna od 1 tys. do 10 tys. zł.

Ponadto na mocy nowelizacji została wprowadzona 9-letnia kadencja sędziów Państwowej Komisji Wyborczej. Kadencja obecnych sędziów PKW rozpoczęła się 1 stycznia 2016 r. (PAP)

Nowe zasady zakładania i funkcjonowania kont w elektronicznych postępowaniach cywilnych

Zmiany we wzorach prawa jazdy

Uchwalona 20 maja nowelizacja ustawy o udzielaniu ochrony cudzoziemcom ma zwiększyć bezpieczeństwo Polski w związku z wykonywaniem przez służby zadań dotyczących relokacji lub przesiedleń cudzoziemców na terytorium RP.

Zmiana dostosowuje przepisy krajowe do decyzji Rady UE z września 2015 r. Zgodnie z nią - w ramach unijnych programów relokacji uchodźców - w latach 2016-2017 do krajów UE ma trafić 160 tys. osób z Grecji i Włoch. To do tych krajów napłynęła większość spośród ponad miliona migrantów, którzy przybyli do Europy w 2015 r. Polska w ciągu dwóch lat ma przyjąć ok. siedem tys. osób.

W związku z tym m.in. wydłużony został termin przewidziany na przekazanie przez komendanta głównego policji, komendanta głównego Straży Granicznej lub szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego informacji Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców, czy wjazd cudzoziemca na terytorium Polski może stanowić zagrożenie "dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego".

Zgodnie z dotychczas obowiązującymi przepisami organy te miały na to siedem dni. Teraz okres ten wydłużył się do 45 dni, z możliwością dalszego przedłużenia o kolejne 14 dni (ale nie więcej), jeśli sytuacja jest szczególna.

MSWiA - które przygotowało nowelizację - wskazywało, że zmiany te mają przyczynić się do zwiększenia bezpieczeństwa państwa w związku z wykonywaniem zadań w zakresie relokacji lub przesiedleń cudzoziemców. Wskazywano, że wydłużenie terminu jest zasadne, gdyż 7-dniowy może nie gwarantować rzetelnego zebrania informacji. Rząd przyjął propozycję takich zmian w drugiej połowie lutego.

Zgodnie z nowelizacją w przypadku, gdy przynajmniej jeden z uprawnionych organów poinformuje szefa UdSC, że wjazd danego cudzoziemca na terytorium Polski i jego pobyt w kraju mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa, nie może on zostać zakwalifikowany do przesiedlenia lub relokacji.

W przepisach zrezygnowano z przewidzianego wcześniej domniemania, iż w razie braku informacji uważa się, że wjazd cudzoziemca i jego pobyt w Polsce nie stanowią zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa lub ochrony porządku publicznego. Regulacja nakłada bowiem obowiązek wypowiedzenia się organów, do których zwróci się szef UdSC.

Zgodnie z nowelą informacja o tym, że cudzoziemiec może stwarzać zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa, będzie wiążąca dla szefa UdSC nawet w sytuacji, jeśli będzie pochodzić tylko od jednego z organów. "W takim przypadku cudzoziemiec nie będzie podlegał przesiedleniu, a w przypadku relokacji szef urzędu będzie zawiadamiał właściwy organ państwa członkowskiego, z którego terytorium ma nastąpić relokacja, że cudzoziemiec nie został zakwalifikowany do relokacji" - wyjaśniano.

Obowiązek uzyskiwania informacji, czy wjazd cudzoziemca i jego pobyt w Polsce mogą stanowić zagrożenie, nie dotyczy cudzoziemca, który ma mniej niż 13 lat.

Kraje UE zmagają się obecnie z falą imigrantów, która wywołała w Europie najostrzejszy kryzys migracyjny od II wojny światowej. Uciekinierzy - głównie z Afryki i Bliskiego Wschodu - napływają przez Morze Śródziemne oraz przez Bałkany Zachodnie.

Zgodnie z Konwencją Genewską, cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony własnego kraju. (PAP)

Plany operacyjno-ratownicze po nowemu

Nowelizację ustawy o IPN, autorstwa posłów PiS, prezydent Andrzej Duda podpisał 30 maja. Przewiduje ona skrócenie kadencji obecnej Rady IPN i powołanie w jej miejsce Kolegium IPN. Dziewięciu członków Kolegium będą powoływać bezpośrednio Sejm, Senat i prezydent.

Według nowych przepisów prezesa IPN będzie powoływał Sejm za zgodą Senatu na wniosek Kolegium IPN, które będzie zgłaszać kandydata spoza swego grona. Kolegium wyłoni kandydata w drodze konkursu. Prezesem będzie mogła zostać osoba wyróżniająca się wysokimi walorami moralnymi i wiedzą przydatną w pracach Instytutu, ze stopniem naukowym co najmniej doktora.

Kadencja dotychczasowego prezesa IPN wygasa z dniem wejścia w życie nowelizacji, ale będzie on pełnił obowiązki do czasu objęcia stanowiska przez następcę. Pierwszy konkurs ma być ogłoszony w ciągu 10 dni od dnia powołania Kolegium IPN na mocy nowych przepisów.

Nowela rozszerza zakres czasowy badań IPN. "Daje to możliwość prowadzenia ekshumacji nie tylko wobec ofiar czasu po II wojnie, czy w jej czasie. Dochodzimy do 8 listopada 1917 r., czyli do czasów rewolucji, w wyniku której wielu Polaków straciło życie na Kresach" - podkreślał podczas prac nad nowelą przedstawiciel wnioskodawców poseł Arkadiusz Mularczyk (PiS).

Do zadań badawczych i edukacyjnych IPN nowela zalicza m.in. upowszechnianie w kraju i za granicą stanowisk oraz opinii dotyczących najważniejszych dla narodu polskiego wydarzeń historycznych. Instytut ma też informować o metodach, miejscach i sprawcach zbrodni popełnionych przeciwko narodowi polskiemu oraz wspierać przedsięwzięcia społeczne mające na celu kreowanie patriotyzmu i tożsamości narodowej.

Nowelizacja przewiduje nowy mechanizm prowadzenia poszukiwań szczątków osób, które straciły życie walcząc z totalitaryzmem. "Wprowadzamy możliwość prowadzenia tych prac w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania karnego. W przypadku odnalezienia szczątków ofiar w każdym postępowaniu będzie prowadzone śledztwo przez prokuratora Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu" - mówił Mularczyk.

Przy IPN zostanie też stworzona Baza Materiału Genetycznego ofiar represji totalitarnych czy czystek etnicznych. Jednak – jak mówił Mularczyk - próbki tkanek pozostaną na Pomorskim Uniwersytecie Medycznym, który dotąd wspólnie z IPN prowadził Polską Bazę Genetyczną Ofiar Totalitaryzmów. Informacje o ofiarach i ich rodzinach znajdą się w systemie informatycznym stworzonym przez IPN.

W terminie 12 miesięcy od wejścia w życie noweli szefowie ABW i Agencji Wywiadu, minister koordynator służb specjalnych, szef MON i komendant główny Straży Granicznej (w odniesieniu do dokumentów wytworzonych przez b. Wojska Ochrony Pogranicza) w porozumieniu z prezesem IPN dokonają przeglądu dokumentów znajdujących się w zbiorze zastrzeżonym w archiwum Instytutu. Po analizie zdecydują, które dokumenty otrzymają klauzulę tajności na zasadach ustawy o ochronie informacji niejawnych, a które staną się dokumentami jawnymi.

Część przepisów nowelizacji wejdzie w życie 60 dni od dnia ogłoszenia, czyli 1 sierpnia. Stanowią one, że zlikwidowana ma zostać Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa (ROPWiM). Część z jej kompetencji ma przejąć IPN, inne - ministerstwo kultury, gdzie mają znaleźć również zatrudnienie dotychczasowi pracownicy Rady. Przy ministrze powstanie Rada ds. Muzeów i Miejsc Pamięci Narodowej - organ opiniodawczo-doradczy w sprawach zarządzania, finansowania oraz polityki kulturalnej w zakresie muzealnictwa oraz spraw związanych z miejscami pamięci narodowej, w tym pomnikami zagłady. (PAP)