Strona główna » Prawo » Najnowsze zmiany w prawie

Nowe prawo

Wykaz oraz profesjonalne omówienia najnowszych zmian w prawie. Eksperci analizują wprowadzone w stanie prawnym zmiany i porównują je do stanu obowiązującego poprzednio.

Najnowsze zmiany w prawie

Tylko jednostki organizacyjne Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego prowadzące czynności operacyjno-rozpoznawcze są uprawnione do korzystania z informacji i danych pozyskanych od instytucji finansowych. Przetwarzanie przez nie danych musi odbywać się w sposób zabezpieczający przed nieuprawnionym dostępem do tych informacji w systemach teleinformatycznych. Rozporządzenie określa wzory wniosków i informacji niezbędnych do pozyskania danych od konkretnej instytucji. Wzory skierowane do instytucji finansowych zobowiązują ABW do wskazania rodzaju oraz zakresu informacji i danych, które podlegają udostępnieniu, podmiocie, którego informacje i dane dotyczą, oraz o osobie funkcjonariusza ABW upoważnionego do ich odbioru. Ponadto, rozporządzenie precyzuje, jak należy zniszczyć pozyskane dane zarówno w wersji papierowej, jak i utrwalone na informatycznych nośnikach danych.

Źródło: Dz. U. z 2016 r. poz. 1057

Już obowiązują nowe zasady dot. kampanii zachęcających do przekazania 1 proc.

Czytaj: Ponowne wykorzystywanie informacji publicznej będzie łatwiejsze >>

Muzea państwowe oraz samorządowe zostały zobligowane do udostępniania i przekazywania posiadanych przez nie informacji sektora publicznego na podstawie przepisów obowiązującej od 16 czerwca 2016 r. ustawy z 25 lutego 2016 r. o ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego (Dz. U. poz. 352). Przepisy tej ustawy wskazują, że w przypadku, gdy pozyskiwane od muzeów informacje mają być wykorzystane w celach komercyjnych, to instytucje te mogą nałożyć wyższe niż zwykle opłaty za ponowne wykorzystywanie.

Opublikowane rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 5 lipca 2016 r. w sprawie maksymalnych stawek opłat za ponowne wykorzystywanie informacji sektora publicznego nakładanych przez muzea państwowe i muzea samorządowe (Dz. U. poz. 1011) różnicuje wysokość stawek w zależności od sposobu udostępniania lub przekazywania informacji (reprodukcja cyfrowa, fotografia, nagranie dźwięku lub obrazu na nośnik cyfrowy itd.). Należy podkreślić, że podane w rozporządzeniu stawki opłat mają charakter stawek maksymalnych, co oznacza, że w gestii samego muzeum pozostanie, czy będzie ono stosowało stawki maksymalne, niższe lub czy w ogóle odstąpi od pobierania opłat.

Rozporządzenie weszło w życie z dniem 13 lipca 2016 r.

Źródło: dziennikustaw.gov.pl

Ważne zmiany w przepisach dotyczących realizacji inwestycji telekomunikacyjnych

Według ustawy zadaniem Rady ma być powoływanie i odwoływanie zarządów i rad nadzorczych TVP, Polskiego Radia i Polskiej Agencji Prasowej. Ustawa - od momentu powołania RMN - znosi podległość władz TVP i PR wobec ministra skarbu, co wprowadziła tzw. mała nowela medialna z grudnia 2015 r.

W skład Rady ma wchodzić pięć osób, z których trzy wybiera Sejm, a dwie powołuje prezydent. Prezydent powołuje członków Rady spośród kandydatów zgłoszonych przez dwa największe kluby opozycyjne, czyli w tej kadencji PO i Kukiz'15.

Jak powiedział PAP szef PO Grzegorz Schetyna, Platforma zgłosi swojego kandydata do RMN. Także rzecznik klubu Kukiz'15 Jakub Kulesza powiedział PAP, że "na dziś" jego klub jest zdecydowany zgłosić prezydentowi swoich kandydatów, ale jeszcze nie zapadła decyzja, kto to będzie. "Czekamy na pismo pana prezydenta w tej sprawie" - powiedział.

Jeżeli klub opozycyjny uprawniony do zgłoszenia dwóch kandydatów, nie korzysta z tego prawa, przechodzi ono na najliczniejszy z klubów opozycyjnych, pominięty przy zastosowaniu tego przepisu. Oznacza to, że gdyby np. PO nie zdecydowała się na zgłoszenie kandydata, mógłby to zrobić klub Nowoczesnej. Jeśli natomiast żaden z klubów opozycyjnych nie skorzysta z prawa zgłoszenia kandydatów na członka Rady, prezydent powołuje członka Rady spośród osób spełniających wymagania określone w ustawie.

Kwestię wyboru członków Rady przez Sejm będzie określał Regulamin Sejmu. Posłowie PiS wystąpili z inicjatywą stosownej jego zmiany.

Po zmianie Regulaminu Sejmu, najpewniej jeszcze w czwartek, wnioski ws. wyboru przez izbę członków RMN będą mogli zgłaszać: marszałek Sejmu albo co najmniej 35 posłów. Wnioski składane będą w terminie ustalonym przez marszałka. Poddanie pod głosowanie wniosków ws. wyboru przez Sejm członków RMN nie będzie mogło się odbyć wcześniej niż siódmego dnia od dnia doręczenia posłom druku zawierającego kandydatury, chyba że Sejm postanowi inaczej. Wnioski w sprawie ich wyboru marszałek ma skierować do komisji sejmowej w celu zaopiniowania. Rozpatrzenie przez Sejm wniosku może odbyć się nie wcześniej niż następnego dnia po dniu doręczenia posłom druku zawierającego opinię komisji. Sejm w szczególnych wypadkach może jednak skrócić postępowanie.

Zgodnie z ustawą o RMN marszałek Sejmu ma zwołać pierwsze posiedzenie Rady w terminie 14 dni od dnia wyboru albo powołania ostatniego członka Rady. Przed dniem zebrania się Rady na pierwsze posiedzenie, w sprawach niecierpiących zwłoki, czynności ustawowo zastrzeżonych dla Rady ma dokonywać minister skarbu państwa.

Kadencja członka Rady trwa 6 lat. W Radzie mogą zasiadać posłowie i senatorowie. Warunkiem zasiadania w RMN jest: posiadanie obywatelstwa polskiego; wyróżnianie się wiedzą i doświadczeniem w sprawach związanych z zadaniami i działaniem mediów; brak skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo popełnione z winy umyślnej.

Członkostwa w RMN nie można natomiast łączyć z: pełnieniem funkcji w organie władzy wykonawczej; członkostwem w organie jednostki samorządu terytorialnego; zatrudnieniem w administracji rządowej lub samorządowej; zatrudnieniem w Kancelarii Prezydenta; członkostwem w KRRiT lub zatrudnieniem w jej biurze. Członkiem Rady nie może też być osoba posiadająca udziały albo akcje spółki lub w inny sposób uczestnicząca w podmiocie będącym dostawcą usługi medialnej lub producentem radiowym lub telewizyjnym.

Wygaśnięcie członkostwa w Radzie przed upływem kadencji następuje w przypadku: śmierci; zrzeczenia się funkcji; skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo popełnione z winy umyślnej; złożenia niezgodnego z prawdą oświadczenia lustracyjnego, stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem sądu.

Wygaśnięcie członkostwa w Radzie stwierdza marszałek Sejmu w przypadku członków wybranych przez Sejm lub prezydent - w przypadku członków przez niego powołanych.

Organ, który wybrał albo powołał członka Rady, odwołuje go przed upływem kadencji w przypadku: naruszenia zakazów określonych w ustawie (np. pełnienia funkcji w organie władzy wykonawczej) lub choroby trwale uniemożliwiającej pełnienie funkcji.

Członkowie Rady są zobowiązani do składania marszałkowi Sejmu oświadczeń majątkowych.

Ustawa przewiduje, że pracami Rady kieruje przewodniczący RMN; wybierają go ze swojego grona i odwołują członkowie Rady.

RMN ma podejmować uchwały bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej 3 członków Rady. W sprawach niecierpiących zwłoki przewodniczący Rady może zarządzić głosowanie korespondencyjne.

Rada ma przedstawiać corocznie do 31 marca Sejmowi, Senatowi, prezydentowi, premierowi oraz Krajowej Radzie Radiofonii i Telewizji, a także podawać do wiadomości publicznej, pisemną informację o swojej działalności w poprzednim roku. Sejm i Senat mają rozpatrywać tę informację łącznie z corocznym sprawozdaniem składanym przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji.

Członkowi Rady będzie przysługiwać miesięczne wynagrodzenie na poziomie przeciętnego wynagrodzenia ogłaszanego przez prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, a w przypadku przewodniczącego Rady – półtorakrotności przeciętnego wynagrodzenia.

Obsługę administracyjno-organizacyjną Rady ma zapewnić Kancelaria Sejmu. Koszty funkcjonowania RMN, obejmujące wydatki na pokrycie świadczeń przysługujących członkom Rady oraz koszty związane z jej obsługą, pokrywane mają być z budżetu państwa ze środków, którymi dysponuje szef Kancelarii Sejmu.

Niezwłocznie po dniu zebrania się Rady na pierwsze posiedzenie minister skarbu państwa ma zwołać nadzwyczajne walne zgromadzenia spółek w celu dostosowania ich statutów do zmian wynikających z niniejszej ustawy.

Z dniem wejścia ustawy w życie wygasają mandaty dotychczasowy

UE: weszły w życie przepisy przeciwdziałające nadużyciom na rynku kapitałowym

Jak podkreślali autorzy projektu, nowe przepisy są m.in. odpowiedzią na wzrost zagrożenia terrorystycznego na świecie. Cel ustawy ma zostać osiągnięty przez lepszą koordynację działań służb i doprecyzowanie zasad współpracy między nimi, a także zapewnienie skutecznych działań w przypadku podejrzenia przestępstwa o charakterze terrorystycznym oraz odpowiedniego reagowania na nie. Nowe rozwiązania mają też sprzyjać poprawie bezpieczeństwa w cyberprzestrzeni. Ponadto nowe procedury oraz obowiązki informacyjne i rejestracyjne przyspieszyć mają proces decyzyjny w przypadku zamachu terrorystycznego.

Czytaj: Ustawa antyterrorystyczna ograniczy prawa każdego z nas?>>

Szef ABW koorydantorem
Zgodnie z ustawą, za zapobieganie zdarzeniom o charakterze terrorystycznym będzie odpowiedzialny szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Z kolei minister spraw wewnętrznych i administracji będzie odpowiadał m.in. za przygotowanie do przejmowania kontroli nad takimi zdarzeniami oraz za reagowanie w przypadku ich wystąpienia. Szef ABW będzie głównym koordynatorem polityki antyterrorystycznej. W celu zapobiegania aktom terrorystycznym będzie on koordynował czynności analityczno-informacyjne służb specjalnych oraz wymianę informacji przekazywanych przez: Policję, Staż Graniczną, Biuro Ochrony Rządu, Państwową Straż Pożarną, Służbę Celną, Generalnego Inspektora Informacji Finansowej, Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej, Żandarmerię Wojskową i Rządowe Centrum Bezpieczeństwa. Ustawa przewiduje też, że szef ABW będzie prowadził wykaz osób, które mogą mieć związek ze zdarzeniami o charakterze terrorystycznym. Ma on także oceniać bezpieczeństwo systemów teleinformatycznych oraz prowadzić centralny rejestr ataków hakerskich. Aby skutecznie uniemożliwić finansowanie terroryzmu, szef ABW uzyska dostęp do informacji i danych objętych tajemnicą bankową.

Czytaj: Ekspertka FOR: antywolnościowa ustawa antyterrorystyczna>>

Telefony na kartę rejestrowane
W myśl ustawy, karty telefoniczne pre-paid będą rejestrowane. Ich dotychczasowi posiadacze będą musieli przekazać operatorowi swoje dane do 1 lutego 2017 r., inaczej ich karty zostaną wyłączone. Natomiast nowi nabywcy tych kart będą zobowiązani do podawania swoich danych od 25 lipca 2016 r. Chodzi o to, aby osoby korzystające z kart pre-paid nie były anonimowe, co ułatwi ich identyfikację w sytuacji podejrzenia o  terroryzm.

Nowe typy przestępstw
Ustawa określa także nowe typy przestępstw, co stanowi odpowiedź na działania terrorystów przybywających do Europy z Syrii i Iraku. Przewidziano odpowiedzialność karną za udział w szkoleniach terrorystycznych, a także kary za wyjazdy za granicę w celu uczestniczenia w działalności terrorystycznej. W celu zapobiegania lub zwalczania przestępstw o charakterze terrorystycznym, szef ABW będzie mógł zarządzić wobec cudzoziemca podejrzanego o działalność terrorystyczną – na okres nie dłuższy niż 3 miesiące – niejawne prowadzenie czynności polegających np. na rejestrowaniu jego rozmów telefonicznych, dostępie do jego przesyłek oraz korespondencji, w tym elektronicznej. W przypadkach wskazanych w ustawie ABW, Policja i Straż Graniczna będzie miała prawo pobierania obrazu linii papilarnych, materiału biologicznego w celu oznaczenia DNA, a także utrwalania wizerunku twarzy cudzoziemca. Będzie to możliwe np. w przypadku podejrzenia nielegalnego przekroczenia granicy Polski lub nielegalnego pobytu w naszym kraju oraz podejrzenia związku ze zdarzeniami o charakterze terrorystycznym bądź uczestnictwa w szkoleniu terrorystycznym.

Cztery stopnie alarmowe

Ustawa wprowadza także powszechnie obowiązujący i dostosowany do wymogów NATO czterostopniowy system stopni alarmowych na wypadek zagrożeń terrorystycznych oraz stopni alarmowych w cyberprzestrzeni. Jeśli zostanie wprowadzony jeden z dwóch najwyższych stopni zagrożenia terrorystycznego (III lub IV), to będzie można wprowadzić zakaz odbywania zgromadzeń publicznych lub imprez masowych na obszarze lub w obiekcie objętym stopniem alarmowym. W przypadku wprowadzenia III lub IV stopnia alarmowego – jeżeli użycie Policji okaże się niewystarczające – będzie można szybciej niż obecnie uzyskać wsparcie Sił Zbrojnych RP. Decyzję o użyciu wojska będzie wydawał minister obrony narodowej, na wniosek ministra spraw wewnętrznych i administracji.

Użycie broni łatwiejsze
W ustawie określono również szczególne zasady użycia broni palnej w ramach prowadzenia działań kontrterrorystycznych. Chodzi o możliwość specjalnego użycia broni (tzw. strzału snajperskiego), mogącego prowadzić do śmierci zamachowca. Rozwiązanie to zwiększyć ma skuteczność działań policji w sytuacji wystąpienia zdarzenia o charakterze terrorystycznym, ale będzie traktowane jako środek wyjątkowy i ostateczny, wykorzystywany jedynie aby przeciwdziałać zamachowi na życie lub zdrowie człowieka lub w celu uwolnienia zakładnika. Ustawa przewiduje też, że bezzałogowy statek powietrzny (dron) będzie mógł zostać zestrzelony albo nad jego lotem zostanie przejęta kontrola w sytuacji gdy przebieg lotu m.in. zagraża życiu lub zdrowiu ludzi oraz chronionym obiektom, urządzeniom lub obszarom.

Sejm VIII kadencji uchwalił ustawę 10 czerwca 2016 r., a prezydent podpisał ją 22 czerwca 2016 r. Treść ustawy>>>

Z kolei górna granica wysokości kary jako przesłanki kwalifikującej czyn do bycia przestępstwem o charakterze terrorystycznym nie ulegnie zmianie, choć pierwotnie rząd projektował jej obniżenie do 3 lat pozbawienia wolności.

Czytaj: Ustawa o działaniach antyterrorystycznych już obowiązuje>>

Zmiany kodeksu karnego, które wchodzą w życie 2 lipca br. (art. 32 ustawy z 10 czerwca 2016 r. o działaniach antyterrorystycznych, Dz. U. poz. 904), obejmują m.in. penalizację stadium przygotowania następujących przestępstw:

- stosowanie środków masowej zagłady (art. 120 k.k.): kara od 3 lat pozbawienia wolności

- zbrodnie przeciwko ludzkości (art. 118a § 1 i § 2 k.k.), stosowanie niedopuszczalnych sposobów lub środków walki (art. 122 k.k.), zamach na życie lub zdrowie jeńców wojennych lub ludności cywilnej (art. 123 k.k.): kara pozbawienia wolności od roku do 10 lat

Dowiedz się więcej z książki
Kodeks karny. Część szczególna. Tom III. Komentarz do art. 278-363
  • rzetelna i aktualna wiedza
  • darmowa wysyłka od 50 zł



- naruszenia prawa międzynarodowego ujęte w art. 124 § 1 k.k., zamach na mienie lub dobra kultury na obszarze okupowanym (art. 125 k.k.): kara pozbawienia wolności do lat 3.

Ponadto, zgodnie z nowym art. 259a k.k. penalizowane będzie przekroczenie granicy RP w celu popełnienia na terytorium innego państwa przestępstwa m.in. o charakterze terrorystycznym. W myśl kolejnego artykułu (art. 259b k.k.), możliwe będzie zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary, a nawet warunkowego zawieszenia jej wykonania, jeśli sprawca wyrazi czynny żal.

Zgodnie z nowym art. 255a § 2 k.k., karane będzie także uczestnictwo w szkoleniu mogącym umożliwić popełnienie przestępstwa o charakterze terrorystycznym, podjęte w celu popełnienia takiego przestępstwa.

Kolejna zmiana to możliwość orzeczenia nawiązki na rzecz Skarbu Państwa w wysokości co najmniej 10.000 zł oraz świadczenia pieniężnego w wysokości co najmniej 10.000 zł za fałszywe zawiadomienie o zagrożeniu życia lub zdrowia wielu osób lub mienia w znacznych rozmiarach (art. 224b k.k.).

Najbardziej zasadnicza i budząca wątpliwości interpretacyjne projektowana zmiana art. 115 § 20 k.k. nie została uchwalona. Zgodnie z nią bowiem, pula czynów mogących być uznanymi za akty terroru powiększyłaby się. Za przestępstwo o charakterze terrorystycznym można by było uznawać czyny zagrożone karą co najmniej 3 lat pozbawienia wolności, czyli np.: czynną napaść lub publiczne znieważenie Prezydenta RP, publiczne znieważenie głowy obcego państwa czy akredytowanego szefa przedstawicielstwa dyplomatycznego takiego państwa, wywieranie wpływu na czynności urzędowe organu administracji rządowej, innego organu państwowego lub samorządu terytorialnego czy też np. zmuszanie funkcjonariusza publicznego do przedsięwzięcia lub zaniechania prawnej czynności służbowej.
Jednak ustawodawca uznał, że nie byłaby to dobra zmiana.

Opracowanie: Małgorzata Sowa-Grajewska

 

Już obowiązują przepisy dot. wnoszenia pism drogą elektroniczną

Z dniem 1 lipca 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 6 maja 2016 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. poz. 858). Podstawowym celem nowelizacji jest dostosowanie przepisów dotyczących warunków technicznych pojazdów w stosunku do obowiązujących regulacji UE (dyrektyw i rozporządzeń) oraz regulaminów EKG ONZ.

W wyniku nowelizacji w przepisach ogólnych rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 305, ze zm.) m.in. wyraźnie wskazano obowiązek spełnienia wymagań i warunków technicznych dla pojazdu, w którym dokonano zmian konstrukcyjnych zmieniających jego rodzaj, obowiązujących na dzień dokonania zmian rodzaju pojazdu. Ponadto wprowadzone zostało nowe brzmienie przepisów działu II pt. „Wymiary, masy i naciski osi pojazdu”. Nowelizacja przepisów działu II ma na celu uwzględnienie dopuszczalnych wartości mas, nacisków osi oraz długości dla wszystkich pojazdów i zespołów pojazdów w dowolnej ich konfiguracji. Nowe przepisy określają m.in. dopuszczalne wartości masy całkowitej pojazdu samochodowego o dowolnej liczbie osi większej niż trzy oraz regulują kwestię dopuszczalnej długości wszystkich pojazdów, z uwzględnieniem pojazdów czterokołowych (4,00 m), ciągników rolniczych i pojazdów wolnobieżnych (12,00 m). Rozporządzenie określa także nowe dopuszczalne wartości nacisków osi pojazdów i zespołów pojazdów, które nie były regulowane obecnymi przepisami. Dodatkowo nowe przepisy wprowadzają m.in. ogólne wymagania, jakie powinien spełnić układ kierowniczy pozwalający kierującemu na łatwą, szybką i niezawodną zmianę kierunku ruchu pojazdu oraz doprecyzowują, że prędkościomierz powinien być wyskalowany w km/h albo jednocześnie w km/h i mph oraz w licznik przebiegu pojazdu (drogomierz).

Rozporządzenie weszło w życie z dniem 1 lipca 2016 r., z wyjątkiem § 1 pkt 2 (wprowadza nowe brzmienie działu II rozporządzenia), który zacznie obowiązywać od dnia 1 stycznia 2017 r.