Strona główna » Prawo » Najnowsze zmiany w prawie

Nowe prawo

Wykaz oraz profesjonalne omówienia najnowszych zmian w prawie. Eksperci analizują wprowadzone w stanie prawnym zmiany i porównują je do stanu obowiązującego poprzednio.

Najnowsze zmiany w prawie

Z dniem 1 kwietnia weszła w życie nowelizacja przepisów ustawy z 19.11.2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2016 r. poz. 471), mająca na celu zwiększenie poziomu ochrony graczy oraz skuteczną walkę z szarą strefą. Ściślejszemu nadzorowi państwa ma podlegać eksploatacja automatów i urządzeń do gier oraz urządzeń losujących. Warunkom eksploatacji tych urządzeń jest poświęcone opublikowane rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z 8.06.2017 r. w sprawie urządzeń losujących, urządzeń do gier i automatów do gier, zabezpieczenia informacji dotyczących urządzanej loterii oraz uzyskiwania, naliczania i wypłacania wygranych (Dz.U. poz. 1171).

W rozporządzeniu określona została treść wniosku o rejestrację urządzenia oraz rodzaje dokumentów dołączanych do wniosku. Jednym z tych dokumentów ma być opinia jednostki badającej zawierająca pozytywny wynik badania technicznego urządzenia. Ustalono również, w jaki sposób należy przeprowadzić takie badanie techniczne.

Każde z urządzeń powinno być zabezpieczone przed ingerencją z zewnątrz. Ma temu służyć założenie plomb zabezpieczających po przeprowadzeniu badania technicznego.

Potwierdzeniem rejestracji będzie poświadczenie wydane przez właściwego naczelnika urzędu celno-skarbowego. Podmiot eksploatujący będzie mieć obowiązek przechowywania poświadczenia rejestracji urządzenia w miejscu jego eksploatacji.

W rozporządzeniu znalazły się ponadto przepisy dotyczące warunków zmiany miejsca eksploatacji urządzenia, jak i obowiązku rejestracji w urządzeniu określonych informacji w razie jego awarii. W przypadku awarii ponowna eksploatacja urządzenia będzie możliwa dopiero po dokonaniu ponownego badania technicznego.

Nowe rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 21 czerwca 2017 r.

Źródło: www.dziennikustaw.gov.pl,

We wtorek wchodzi w życie ustawa o restytucji narodowych dóbr kultury, która zakłada efektywniejsze i szybsze odzyskiwanie bezprawnie utraconych dóbr. Ma ona także zwiększyć bezpieczeństwo prawne tych dóbr na wypadek kradzieży lub przywłaszczenia. Ustawa implementuje także do polskiego ustawodawstwa dyrektywę Unii Europejskiej dotyczącą zwrotu dóbr kultury, wyprowadzonych niezgodnie z prawem z terytorium państwa członkowskiego UE.

PAP: Co oznacza pojęcie restytucja dóbr kultury?

Sellin: Restytucja to zgodnie z ustawą - działania podejmowane przez organy państwa w celu odzyskania dobra kultury utraconego przez obywatela polskiego lub polską instytucję. Chodzi też o odzyskiwanie dobra kultury, znajdującego się w chwili utraty lub w późniejszym czasie na terytorium Polski, a także dobra, które zostało wyprowadzone z terytorium RP z naruszeniem prawa.

W praktyce oznacza to szybsze i efektywniejsze odzyskiwanie utraconych przez Polskę dóbr kultury i to zarówno tych, które są oczywiste, czyli zabytki zarejestrowane w Polsce, ale też lepszą możliwość odzyskiwania materiałów archiwalnych, archiwów, muzealiów, które są wpisane do inwentarzy różnych muzeów, a które nie są zabytkami, a także materiałów bibliotecznych, czyli ksiąg, które zaginęły albo mogą w przyszłości zaginąć ze zbiorów polskich – z narodowego zasobu bibliotecznego. Tutaj poszerzamy sferę zainteresowań nie tylko o zabytki, ale też o inne dobra kultury, które zabytkami nie są.

PAP: Czego dotyczy ustawa o restytucji dóbr kultury, która wchodzi w życie 20 czerwca?

Sellin: Dotyczy objęcia ochroną oraz możliwością poszukiwania i odzyskiwania dóbr kultury szerzej pojętych, a nie tylko zabytków. Ustawa dotyczy również nowej procedury postępowania w tej sprawie. Ustawa o restytucji dóbr kultury jest polskim sposobem na implementowanie dyrektywy Unii Europejskiej w tej sprawie, wszystkie kraje UE podobne rozwiązania wprowadziły bądź wprowadzają.

Chodzi o to, że jeżeli namierzymy gdzieś dobro kultury pochodzące z Polski, to będzie już wiadomo, jak należy postępować tzn. konieczność zwrotu tego dobra będzie rozpatrywana przed sądem w tym państwie, w którym dobro zostało namierzone, na terenie, którego ono przebywa, a w procesie będzie uczestniczyć państwo, które się o to dobro dopomina. Prawo majątkowe będzie tutaj drugorzędne, nikt nie będzie się mógł zasłaniać tym, że w dobrej wierze nabył przedmiot pochodzący z kradzieży albo z rabunku – priorytetowa będzie zasada prymatu ochrony dziedzictwa kulturowego państwa członkowskiego Unii Europejskiej.

PAP: A co w praktyce zmieni ta ustawa – w jaki sposób odzyskiwanie dóbr kultury będzie szybsze i łatwiejsze?

Selllin: Nie będzie już żadnych wątpliwości, gdzie takie sprawy się zgłasza – zgłasza się do sądów krajów, w których to dobro zostało odkryte; państwo, które się o to dobro upomina uczestniczy w procesie. Możemy się upominać nie tylko o zabytki, ale też o księgi, archiwa, muzealia, które zabytkami nie są. Również kościoły i związki wyznaniowe, jeśli z ich obszaru coś zaginęło, mogą się też dopominać, ponieważ do ustawy wprowadzamy pojęcie zbiorów publicznych. Do zbiorów publicznych zaliczamy nie tylko to, co należy do państwa bądź instytucji publicznych samorządowych np. muzeów, ale też dobra kultury należące do kościołów i związków wyznaniowych – poszerzamy możliwość odzyskiwania tych dóbr i uzyskujemy też efektywniejsze i skuteczniejsze procedowanie w tej sprawie.

PAP: Jak państwo przewidujecie - o ile szybszy i łatwiejszy będzie teraz proces odzyskiwania utraconych dóbr?

Sellin: On będzie szerszy i szybszy, bo procedura będzie znana, ujednolicona w całej Unii Europejskiej, możemy objąć tymi żądaniami czy oczekiwaniami o wiele większą kategorię dóbr i też sądy będą wiedziały, jak postępować zgodnie z ustawami, które są wprowadzane w poszczególnych państwach członkowskich, a które implementują tę dyrektywę i ujednolicają zasady.

Rozmawiała Katarzyna Krzykowska (PAP)

Banki już wiedzą, jakie informacje są niezbędne do oceny wykonalności planów przymusowej restrukturyzacji

Rozporządzenie określa szczegółowy zakres, tryb i terminy przekazywania Bankowemu Funduszowi Gwarancyjnemu przez banki, firmy inwestycyjne, spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe i inne podmioty objęte zakresem ustawy z 10.06.2016 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji (Dz.U. 996) informacji dotyczących rozwiązań organizacyjnych, podmiotów powiązanych kapitałowo lub organizacyjnie, struktury kapitałowej, struktury zatrudnienia, rodzaju i zakresu prowadzonej działalności, z uwzględnieniem strategii rozwoju oraz aktywów i pasywów, w tym informacje z rejestru instrumentów finansowych.

Zgodnie z rozporządzeniem zrzeszone banki spółdzielcze przekazują informacje do BFG za pośrednictwem właściwych banków zrzeszających, a spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe za pośrednictwem Kasy Krajowej.

Informacje przekazywane są w formie dokumentu elektronicznego za pośrednictwem udostępnionego przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny kanału teletransmisji.

W rozporządzeniu zamieszczono szczegółowe wytyczne, w oparciu o które Prezes Narodowego Banku Polskiego dokonuje oceny zasad funkcjonowania systemu płatności.

Ponadto nowe przepisy określają zakres informacji i dokumentów dołączanych do wniosku o udzielenie zgody na prowadzenie systemu płatności. W tym zakresie wymagane będzie przedstawienie szczegółowych informacji o przetwarzaniu zleceń rozrachunku w systemie. Do wniosku powinny zostać dołączone również dokumenty wskazujące na stosowane rozwiązania technologiczne oraz określające zabezpieczenia systemu płatności i jego uczestników przed skutkiem negatywnych zjawisk, jakie mogą wystąpić w związku z funkcjonowaniem systemu płatności.

Podobne wymagania co do dokumentów, rozporządzenie przewiduje w przypadku zawierania pomiędzy systemami płatności porozumienia o międzysystemowej realizacji zleceń rozrachunku.

Przepisy precyzują wynikający z art. 18 ust. 6a pkt 2 ustawy z 24.08.2001 r. o ostateczności rozrachunku w systemach płatności i systemach rozrachunku papierów wartościowych oraz zasadach nadzoru nad tymi systemami (Dz.U. z 2016 r. poz. 1224) obowiązek przekazywania informacji w zakresie danych dotyczących bieżącego funkcjonowania systemu. Podmiot prowadzący system płatności jest zobowiązany do przedstawienia kwartalnych informacji w ujęciu miesięcznym o dostępności operacyjnej i przepustowości systemu, a także o liczbie i wartości zrealizowanych zleceniach rozrachunku. Jest również zobowiązany, na bieżąco, przekazywać Prezesowi NBP informacje o wykonanych testach warunków skrajnych, jeżeli zostaną przeprowadzone oraz o uczestnikach pośrednich, którzy funkcjonują w ramach systemu.

Rozporządzenie określiło także zakres informacji dotyczących incydentu mającego lub mogącego mieć negatywny wpływ na sprawne lub bezpieczne funkcjonowanie systemu. Poza charakterystyką samego zdarzenia wymaga się opisu działania podjętego w celu usunięcia skutków incydentu i wskazania planowanych działań mających na celu zapobieżenie wystąpieniu podobnych przypadków w przyszłości.

 

Surowsze kary dla piratów drogowych już obowiązują

Więcej spraw objętych postępowaniem uproszczonym 

Ustawa ta zarówno wprowadza zmiany w zakresie prawa karnego materialnego, jak i modyfikuje unormowania karnoprocesowe w celu uczynienia postępowania w sprawach o przestępstwa i wykroczenia w ruchu drogowym efektywniejszym.

Zgodnie z nowelizacją Kodeksu karnego przestępstwem będzie ucieczka kierowcy przed osobą uprawnioną do kontroli ruchu drogowego, poruszającą się pojazdem lub znajdującą się na statku wodnym albo powietrznym, która przy użyciu sygnałów dźwiękowych i świetlnych wydała polecenie zatrzymania pojazdu mechanicznego. W przypadku skazania za to przestępstwo sąd będzie obligatoryjnie orzekać zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. Zakaz ten będzie też obowiązkowo orzekany w przypadku skazania za prowadzenie pojazdu mechanicznego po cofnięciu uprawnień bądź za niezastosowanie się do orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych.

Czytaj: Wiceminister: nowe przepisy pozwolą chronić zdrowie obywateli na drogach>>

 

 

Z kolei w przypadku skazania za spowodowanie w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego wypadku, którego następstwem jest śmierć innej osoby albo ciężki uszczerbek na jej zdrowiu, ustalono dolną granicę ustawowego zagrożenia w wysokości 2 lat pozbawienia wolności.

Kolejną zmianą jest podwyższenie zagrożenia karnego za niestosowanie się do orzeczonych przez sąd środków karnych (art. 244 k.k.) na karę od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności.

Istotne znaczenie ma również przedłużenie terminu przedawnienia karalności wykroczeń. Utrzymana ma być dotychczasowa zasada, że karalność wykroczenia ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynął rok, natomiast jeżeli w tym okresie wszczęto postępowanie, karalność wykroczenia będzie ustawać z upływem 2 lat od zakończenia tego okresu (dotychczas okres 2 lat liczono od daty popełnienia czynu).

Ponadto w postępowaniu w sprawach o przestępstwa w ruchu lądowym określone w rozdziale XXI Kodeksu karnego sąd będzie uzyskiwać informacje z centralnej ewidencji kierowców oraz z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, prowadzonej przez Policję, dotyczące oskarżonego.

Wprowadzono także zmiany w ustawie z 20.06.1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2017 r. poz. 128, z późn. zm.), które mają na celu w szczególności doprecyzowanie regulacji dotyczących poddawania kierujących pojazdami lub innych osób, w stosunku do których zachodzi uzasadnione podejrzenie, że mogły kierować pojazdem, w toku kontroli drogowej przez uprawniony do kontroli organ badaniu w celu ustalenia zawartości w organizmie alkoholu lub obecności środka działającego podobnie do alkoholu.

Poza tym w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia uporządkowano regulacje dotyczące zaopatrywania organów w formularze mandatu karnego oraz wprowadzono tak zwane przelewy zdefiniowane, co ma usprawnić pobór grzywien nakładanych w drodze mandatów karnych.

Ustawa nowelizująca wchodzi w życie 1.06.2017 r., z wyjątkiem art. 5 pkt 1 (zmiana w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia dotycząca zaopatrywania organów w formularze mandatu karnego), który wchodzi w życie z dniem 1.01.2018 r.

Opracowanie: Marcin Mroziuk

 

Poszerzeniu ulegnie zakres zastosowania przepisów k.p.c. o postępowaniu uproszczonym, uważanym za skuteczny i przystępny środek dochodzenia roszczeń. W postępowaniu tym będą rozpatrywane roszczenia wynikające m.in. z umów, rękojmi, gwarancji jakości lub z niezgodności rzeczy sprzedanej konsumentowi z umową, jeżeli wartość przedmiot sporu nie przekracza kwoty 20 tys. zł. (dotychczas było to 10 tys. zł).

Zapewnieniu skuteczniejszego zabezpieczenia roszczeń ma służyć poszerzenie kompetencji sądu działającego z urzędu w ramach postępowania zabezpieczającego. Z urzędu mają być wpisywane do ksiąg wieczystych postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia w postaci zakazu zbywania lub obciążania nieruchomości albo spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. Czynności prawne dokonane wbrew takim zakazom będą nieważne z mocy prawa.

Wydłużony zostanie – z jednego do dwóch miesięcy - termin, w którym co do zasady będzie upadać zabezpieczenie roszczeń pieniężnych, jak i niepieniężnych. Upadek zabezpieczenia w postaci m.in. zajęcia nieruchomości, wynagrodzenia za pracę, wierzytelności z rachunku bankowego albo innej wierzytelności lub innego prawa majątkowego czy też ustanowienia zarządu przymusowego nad przedsiębiorstwem lub gospodarstwem rolnym ma następować nie po dwóch tygodniach, lecz po miesiącu bezczynności uprawnionego po uprawomocnieniu się orzeczenia uwzględniającego jego roszczenie. Zmiany w terminach mają przeciwdziałać sytuacjom, w których zabezpieczenie upada z mocy prawa jeszcze przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego.

W celu jasnego sprecyzowania momentu, od którego liczony jest bieg termin upadku zabezpieczenia, ustalono, że w przypadku wniesienia środka odwoławczego będzie on liczony od uprawomocnienia się orzeczenia o odrzuceniu apelacji lub innego środka zaskarżenia.

Kolejna zmiana ma zwiększyć skuteczność stosowania skargi pauliańskiej. Wprowadzana jest możliwość żądania od dłużnika ujawnienia informacji o czynnościach prawnych dokonanych odpłatnie lub nieodpłatnie na rzecz osób trzecich w ciągu ostatnich pięciu lat poprzedzających wszczęcie egzekucji, w wyniku których dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu niż dotychczas.

Wprowadzająca powyższe zmiany ustawa z 7.04.2017 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ułatwienia dochodzenia wierzytelności (Dz.U. poz. 933) nowelizuje w tym zakresie przepisy Kodeksu postępowania cywilnego i wchodzi w życie z dniem 1 czerwca 2017 r. Nowe rozwiązania mają znaleźć zastosowanie w postępowaniach wszczętych po tej dacie.

Nowelizacja z 23 marca stanowi, że ryczałt ten został podniesiony z 20 do 35 proc. wartości wynagrodzeń przysługujących zatrudnionym osobom pozbawionym wolności. Ustawa - jak informowano - postanawia również, że środki Funduszu Aktywizacji Zawodowej Skazanych mogą być przeznaczane nie tylko na zadania związane z resocjalizacją skazanych, ale także na finansowanie wszelkich zadań związanych z szeroko pojętym wykonywaniem kary pozbawienia wolności.

Jest to kolejna nowelizacja będącą realizacją programu "Praca dla więźniów". Jak wskazywał resort sprawiedliwości, który przygotował projekt noweli, "zwiększone koszty pracy nie są obecnie w wystarczającym stopniu rekompensowane, co stanowi główny powód niskiego i utrzymującego się od kilku lat poziomu zatrudnienia skazanych". "Obniżenie tych kosztów powinno przełożyć się na zwiększenie zatrudnienia osób pozbawionych wolności" - podkreślało MS.

W kwietniu weszła już w życie inna nowelizacja mająca zwiększyć zatrudnienie więźniów. Na mocy zmiany Kodeksu karnego wykonawczego poszerzeniu uległy możliwości wykonywania przez więźniów nieodpłatnej pracy na cele społeczne. Zwiększyły się także finansowe możliwości Funduszu Aktywizacji Zawodowej Skazanych oraz Rozwoju Przywięziennych Zakładów Pracy poprzez podniesienie z 25 do 45 proc. potrącenia na ten cel z przysługującego skazanemu wynagrodzenia. Jednocześnie z 10 do 7 proc. zmniejszyła się wysokość potrąceń z tego wynagrodzenia na cele Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.

Na program poszerzenia możliwości pracy więźniów składa się też plan budowy w latach 2016-2023 czterdziestu hal produkcyjnych przy zakładach karnych, w których będą mogli pracować osadzeni.

Niedawno resort sprawiedliwości informował, że według danych na koniec marca w Polsce zatrudnionych jest ogółem 31,5 tys. osadzonych (to wzrost o 7,6 tys. w porównaniu ze styczniem 2016 r.). Odpłatnie pracuje 12,6 tys. (wzrost o 2,9 tys.), a nieodpłatnie - 18,9 tys. (wzrost o 4,7 tys.). Wskaźnik zatrudnienia więźniów wynosi 46,2 proc. - co oznacza wzrost o 32 proc. w porównaniu ze styczniem 2016 r.

W państwach Europy Zachodniej wskaźnik zatrudnienia więźniów sięga jednak 60 proc. Program MS zakłada zwiększenie liczby pracujących więźniów do poziomu innych krajów UE. (PAP)