Jesteś już użytkownikiem programów LEX?

Pomoc publiczna dla przedsiębiorców

26 lutego 2020

Zasady udzielania pomocy publicznej wciąż sprawiają przedsiębiorcom wiele trudności. Wynika to między innymi z przytłaczającej liczby przedmiotowych aktów prawa UE, interpretacji Komisji Europejskiej czy orzecznictwa unijnych sądów. Tymczasem na polskim rynku prawniczym nadal brakuje całościowych opracowań w tym zakresie.

Lukę w tym względzie wypełnia monografia pt.: Pomoc publiczna dla przedsiębiorców. Wybrane zagadnienia, pod redakcją Adama A. Ambroziaka, Katarzyny Pamuły-Wróbel i Roberta Zenca, dostępna między innymi w programie LEX Prawo Europejskie. 

Wielką zaletą tej publikacji jest przedstawienie:

  • unikalnej, aktualnej wiedzy na temat podstaw prawnych i struktury legislacyjno-instytucjonalnej systemu pomocy publicznej w UE oraz
  • wiedzy i praktycznych umiejętności w zakresie oceny projektów pomocowych ze szczegółowymi regulacjami dotyczącymi dopuszczalności pomocy publicznej, w tym w ramach funduszy europejskich w latach 2014-2020.

Monografia omawia zarówno przesłanki i definicje pomocy publicznej, kwestie proceduralne związane z jej udzielaniem, jak i warunki uznawania za dopuszczalne wsparcia publicznego wybranych najważniejszych kategorii pomocy publicznej.

Pomoc de minimis

Pomoc de minimis to jedno z najpopularniejszych i najczęściej stosowanych przeznaczeń pomocy w prawie polskim. Czytając monografię, można dowiedzieć się między innymi, jakie pułapki kryją się w udzielaniu tego rodzaju pomocy (np. w zakresie pojęcia pojedynczego przedsiębiorstwa czy jej kumulacji z pomocą o innych przeznaczeniach).

Regionalna pomoc inwestycyjna

Regionalna pomoc inwestycyjna ma ogromne znaczenie we wspieraniu rozwoju regionów najsłabiej rozwiniętych w UE, do których Polska w znacznej mierze wciąż jeszcze należy. W publikacji wyjaśniono przede wszystkim szereg niuansów związanych z pojęciem nowej inwestycji, kosztów kwalifikowanych czy efektu zachęty, które zarówno dla organów udzielających pomocy, jak i dla jej beneficjentów stanowią źródło licznych wątpliwości interpretacyjnych. 

Pomoc publiczna na ochronę środowiska oraz w sektorze energetycznym

Wiele miejsca w publikacji poświęcono analizie reguł dopuszczalności pomocy publicznej na ochronę środowiska oraz w sektorze energetycznym, wynikających z kluczowego dla pomocy publicznej unijnego rozporządzenia nr 651/2014 oraz wytycznych w sprawie pomocy państwa na ochronę środowiska i cele związane z energią w latach 2014–2020. W związku z coraz ambitniejszą polityką klimatyczną UE wsparcie w tych obszarach udzielane jest w coraz większych kwotach, a skutki pomocy są obserwowane nie tylko przez bezpośrednich jej beneficjentów, lecz także wywierają istotny wpływ na całą gospodarkę.

Pomoc na badania, rozwój i innowacje

W monografii omówiono również podstawowe pojęcia i zagadnienia istotne z punktu widzenia pomocy na badania, rozwój i innowacje, w tym w szczególności pojęcie działalności gospodarczej, specyfikę beneficjentów pomocy na badania, rozwój i innowacje oraz zasady współpracy organizacji badawczych z przedsiębiorstwami. Biorąc pod uwagę fakt, że zdecydowana większość przypadków takiej pomocy jest udzielana w Polsce na zasadach określonych w rozporządzeniu 651/2014, szczegółowo omówiono warunki dopuszczalności pomocy wynikające właśnie z tego aktu prawnego. Przedstawione zostały również podstawowe zasady uznawania pomocy za zgodną z rynkiem wewnętrznym, o których mowa w zasadach ramowych B+R+I. Ponadto, co może okazać się szczególnie cenne dla Czytelnika, wyjaśniono najważniejsze założenia przykładowego polskiego programu pomocowego przewidującego udzielanie pomocy na badania, rozwój i innowacje zgodnie z warunkami dopuszczalności określonymi w rozporządzeniu 651/2014, tj. ulgi badawczo-rozwojowej.

Pomoc na infrastrukturę lokalną, kulturalną oraz sportowo-rekreacyjną

Obszarami, z którymi pomoc publiczna przez beneficjentów na ogół nie jest utożsamiana, są te związane z pomocą na infrastrukturę lokalną, kulturalną oraz sportowo-rekreacyjną. Praktyka i orzecznictwo Komisji Europejskiej wskazują jednak jednoznacznie, że finansowanie nawet tego typu infrastruktury może również wiązać się z wystąpieniem pomocy publicznej. W publikacji podjęto w związku z tym próbę rozgraniczenia pomocy od jej braku, jak również opisano zasady jej dopuszczalności w stosunku do każdego z trzech przeznaczeń pomocy.

Wymiar finansowy pomocy publicznej i jej monitorowanie

Oprócz zasad dotyczących pomocy publicznej w wybranych jej kategoriach w monografii poddano analizie również inne zagadnienia dotyczące wsparcia publicznego. Jednym z najciekawszych zagadnień jest aspekt wartościowy udzielania pomocy publicznej. W publikacji omówiono niezbędne informacje pozwalające na wyliczenie wartości pomocy publicznej dla poszczególnego przedsiębiorcy, tak aby możliwe było zapewnienie porównywalności wartości pomocy publicznej udzielonej w różnym czasie i w różnych formach. Wskazano metody przeliczania wartości korzyści uzyskiwanych przez przedsiębiorców na skutek udzielenia pomocy publicznej w różnych formach na ekwiwalent dotacji netto, uwzględniające zarówno zmianę wartości pieniądza w czasie, jak i preferencyjne oraz odpowiadające im rynkowe parametry przysporzenia korzyści. Przy prezentacji sposobów wyliczenia wartości pomocy odwołano się zarówno do przepisów prawa unijnego, jak i krajowego oraz zobrazowano je przykładami. Kolejnym istotnym zagadnieniem jest monitorowanie pomocy publicznej w Polsce. W monografii wskazano unijne i krajowe źródła prawa, które regulują proces monitorowania, zadania z nim związane oraz podmioty odpowiadające za poszczególne zadania. Przedstawiono w niej także najważniejsze aspekty sprawozdawczości, tj. kto sporządza sprawozdanie, jaki jest zakres sprawozdania, komu i w jaki sposób powinno zostać przekazane i jakie obowiązują terminy na złożenie sprawozdania o udzielonej pomocy publicznej.

Co dalej z regułami udzielania pomocy publicznej?

Jak przypominają autorzy monografii, Komisja Europejska ogłosiła 7 stycznia 2019 r. przedłużenie o dwa lata okresu obowiązywania istniejących reguł określających warunki dopuszczalności pomocy publicznej. Oznacza to, że treść monografii powinna pozostać zasadniczo aktualna aż do końca 2022 r. 

Pomoc publiczna dla przedsiębiorców
Rafał Bujalski

product manager LEX Prawo Europejskie

 

Nie korzystasz jeszcze z programów LEX?
Znajdź rozwiązanie dla siebie.

Zamów prezentacje produktów LEX, dzięki której poznasz pełne możliwości serwisu oraz uzyskasz informacje o pakietach spełniających Twoje potrzeby.