Nowe rozporządzenie detergentowe: co zmieni w sytuacji podmiotów gospodarczych uczestniczących w łańcuchu dostaw i sieci dystrybucji?
Nowe rozporządzenie 2026/405 zmienia istotnie zasady funkcjonowania rynku detergentów i środków powierzchniowo czynnych w UE. Rozszerza zakres produktów objętych regulacją i obowiązki podmiotów uczestniczących w łańcuchu dostaw i sieci dystrybucji. Dla firm oznacza to konieczność przeglądu ról, procesów i dokumentacji.
Bardzo użyteczną lekturą, która przybliża najważniejsze rozwiązania przyjęte w nowym rozporządzeniu detergentowym jest dostępna w programie LEX Prawo Europejskie analiza autorstwa Eweliny Drelich, Safety Assessor, specjalistki ds. REACH i CLP. Analiza ta zawiera rozwinięcie wymienionych niżej wątków oraz omawia nieujęte tutaj zagadnienia.
| Chcesz zapoznać się z pełną treścią opracowania dotyczącego rozporządzenia w sprawie detergentów? Zamów już dziś bezpłatny, dwutygodniowy dostęp testowy do programu LEX Prawo Europejskie. |
1. Zakres podmiotowy nowej regulacji
Rozporządzenie obejmuje całość łańcucha dostaw detergentów i środków powierzchniowo czynnych. Odnosi się do: producentów, upoważnionych przedstawicieli producentów, importerów oraz dystrybutorów. Każdy z tych podmiotów realizuje inaczej obowiązki i zadania wynikające z rozporządzenia detergentowego.
2. Zmiana definicji detergentu i jej skutki dla firm
Nowe rozporządzenie detergentowe wprowadza zmienioną, funkcjonalną definicję detergentu, która odchodzi od wyłącznie chemicznego kryterium składu. Detergentem jest obecnie nie tylko produkt zawierający środki powierzchniowo czynne, lecz także produkt, który zawiera mikroorganizmy, jeżeli jego celem jest czyszczenie lub wspieranie tego procesu. Jako detergenty mogą również zostać uznane produkty uzupełniające pranie, które dotychczas nie były traktowane jako detergenty, w tym dodatki zapachowe czy preparaty wzmacniające skuteczność prania.
Z perspektywy stosowania przepisów przez firmy powyższe zmiany wymagać będą dogłębnej analizy funkcji produktu, a nie ograniczania się wyłącznie do analizy jego składu. Oznaczać to będzie dla nich zwiększoną niepewność interpretacyjną, szczególnie na początku stosowania nowej regulacji.
3. Rozszerzenie zakresu obowiązku biodegradowalności
Jednym z kluczowych elementów nowego rozporządzenia detergentowego jest znaczące rozszerzenie obowiązku biodegradowalności. Nadal obejmuje on środki powierzchniowo czynne, jednak nowe przepisy stopniowo rozciągają te wymogi na kolejne grupy składników detergentów. W pierwszym etapie obowiązek biodegradowalności zostanie nałożony na powłoki i polimery stosowane m.in. w kapsułkach detergentowych, a w kolejnym – na inne substancje organiczne dodawane do produktów w istotnych ilościach.
Zmiany te mają istotny wymiar środowiskowy i wymuszą na producentach szersze spojrzenie na całe składy produktów, a nie tylko na klasyczne surfaktanty. Dla wielu firm oznacza to konieczność reformulacji produktów, przeprowadzenia dodatkowych badań oraz ścisłej współpracy z dostawcami surowców. Prawodawca przewidział jednak wyłączenia, m.in. dla niektórych substancji o charakterze biobójczym, aby pogodzić ochronę środowiska z potrzebami zdrowia publicznego.
4. Detergenty zawierające mikroorganizmy
Nowe rozporządzenie detergentowe po raz pierwszy kompleksowo reguluje detergenty oparte na mikroorganizmach, uznając je za kategorię produktów o odmiennym profilu ryzyka. Wprowadzono szczegółowe wymogi dotyczące identyfikacji i charakterystyki mikroorganizmów, ich bezpieczeństwa, badań, etykietowania oraz dokumentacji.
Mikroorganizmy muszą być ściśle oznaczone co do rodzaju, gatunku i szczepu, należeć do zbioru międzynarodowego organu depozytowego albo być w takim zbiorze zdeponowane oraz – co szczególnie istotne – nie mogą być zmodyfikowane genetycznie. Rozporządzenie ustanawia również minimalne poziomy żywotności mikroorganizmów i wymogi dotyczące trwałości produktu. W praktyce producentów czeka więc konieczność prowadzenia długoterminowych badań i dostosowania procesów logistycznych.
5. Cyfrowy paszport produktu
Wprowadzony przez nowe rozporządzenie detergentowe cyfrowy paszport produktu ma zapewnić dostęp do kompleksowych informacji o danym detergencie w formie cyfrowej. Powinien on zawierać m.in. dane identyfikujące produkt, podmiotu odpowiedzialnego za zgodność produktu, czy składu produktu. Za jego opracowanie odpowiedzialny jest producent detergentu, z kolei upoważniony przedstawiciel producenta i importer muszą zweryfikować, czy taki paszport został opracowany.
Choć szczegóły techniczne cyfrowego paszportu zostaną doprecyzowane dopiero w aktach wykonawczych, już dziś wiadomo, że wdrożenie cyfrowego paszportu będzie dla firm przede wszystkim wyzwaniem organizacyjnym. Wymaga ono uporządkowania danych, współpracy wielu działów w ramach przedsiębiorstwa i zapewnienia bieżącej aktualizacji informacji przy każdej zmianie produktu.
6. Obowiązywanie i stosowanie nowego rozporządzenia detergentowego
Nowe rozporządzenie detergentowe weszło w życie w życie 22 marca 2026 r., ale stosować się je będzie zasadniczo od 23 września 2029 r.
Chcesz przekonać się, jak śledzimy na bieżąco zmiany w prawie UE? Zamów już dziś bezpłatny, dwutygodniowy dostęp testowy programu LEX Prawo Europejskie. |
.png)
.png)
