Nowe zasady odpowiedzialności za produkty wadliwe wyzwaniem dla producentów i nie tylko
Nowa dyrektywa o odpowiedzialności za produkty wadliwe (PLD) to kolejna korzystna dla konsumentów zmiana w prawie. Oprócz konsumentów dotknie ona w sposób istotny producentów i niektóre inne podmioty (np. importerów, czy dystrybutorów produktów). Nowe przepisy mają zostać wdrożone do polskiego prawa do 9 grudnia 2026 r. Z dotychczasowego przebiegu prac legislacyjnych w Polsce wynika jednak, że istnieje duże prawdopodobieństwo, iż terminu tego nie uda się dotrzymać.
1. O dyrektywie o odpowiedzialności za produkty wadliwe w LEX-ie
O dyrektywie o odpowiedzialności za produkty wadliwe można przeczytać w LEX Prawo Europejskie w analizie:
której autorką jest prof. Małgorzata Sieradzka, z Wydziału Prawa i Administracji Uczelni Łazarskiego w Warszawie.
Dostępna w LEX-ie publikacja zawiera rozwinięcie wymienionych niżej wątków, ale także omawia nieujęte tutaj zagadnienia.
| Chcesz zapoznać się z pełną treścią analizy o odpowiedzialności za produkty wadliwe? Zamów już dziś bezpłatny, dwutygodniowy dostęp testowy do programu LEX Prawo Europejskie. |
2. Nowe definicje produktu i szkody
Dyrektywa o odpowiedzialności za produkty wadliwe wprowadza wiele nowych definicji lub modyfikuje w sposób istotny definicje istniejące.
Jeśli chodzi o te ostatnie, to zwraca uwagę nowa wersja definicji "produktu", która uwzględnia zmiany związane z nowymi technologiami, nowymi modelami biznesowymi gospodarki o obiegu zamkniętym i nowymi globalnymi łańcuchami dostaw. Uwzględniono w tym pojęciu "cyfrowe pliki produkcyjne i oprogramowanie", jak również wskazano, kiedy powiązaną usługę należy traktować jako części składowe produkt. Z pojęciem produktu skorelowane są definicje "cyfrowych plików produkcyjnych", "powiązanej usługi" oraz "części składowej", nieistniejące wcześniej.
Co się tyczy pojęcia "szkody", to w dyrektywie PLD obejmuje ono również szkody niematerialne, tj. uznawane w naukach medycznych szkody na zdrowiu psychicznym oraz szkody zniszczenia lub uszkodzenia danych, które nie są wykorzystywane do celów zawodowych.
3. Ogólne zasady odpowiedzialności za produkty wadliwe
Dyrektywa o odpowiedzialności za produkty wadliwe rozciąga w porównaniu do dotychczasowych przepisów odpowiedzialność za produkty wadliwe na produkty cyfrowe oraz produkty pochodzące spoza UE. Inaczej niż dotychczas odpowiedzialnością zostają objęte szkody o charakterze niematerialnym. W odróżnieniu od swojej poprzedniczki - dyrektywy 85/374 - dyrektywa nie przewiduje ograniczenia kwotowego co do szkody (w dyrektywie 85/374 wynosi ono równowartość 500 €).
4. Podmioty odpowiedzialne za produkty wadliwe
Prawodawca unijny przewidział w dyrektywie o odpowiedzialności za produkty wadliwe szerszą niż dotychczas kategorię podmiotów, które mogą zostać pociągnięte do odpowiedzialności. W związku z tym pojęcie producenta zostało zastąpione pojęciem "pomiotu gospodarczego". Ten zaś obejmuje:
- producenta produktu lub części składowej,
- dostawcę powiązanej usługi,
- importera, upoważnionego przedstawiciela lub dostawcę usług realizacji zamówień, w przypadku gdy producent produktu lub części składowej ma siedzibę poza UE oraz
5. Ułatwienie poszkodowanym dochodzenia roszczeń od podmiotów gospodarczych
Dyrektywa o odpowiedzialności za produkty wadliwe wprowadza ułatwienia dowodowe dla poszkodowanych. Obejmują one: domniemanie wadliwości produktu oraz domniemanie związku przyczynowego pomiędzy wadliwością produktu a szkodą. Ponadto nakłada na wyżej wymienione podmioty gospodarcze obowiązki związane z udostępnianiem dowodów.
6. Implementacja przepisów dyrektywy do krajowych porządków prawnych
Zgodnie z dyrektywą o odpowiedzialności za produkty wadliwe jej implementacja do krajowych przepisów powinna dokonać się do 9 grudnia 2026 r. 28 sierpnia 2026 r. w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów opublikowano informację o projekcie ustawy o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (numer projektu UC163), która ma wdrożyć do krajowego porządku prawnego omawianą dyrektywę. Ze względu na niewielki czas pozostały do upływu terminu implementacji dyrektywy oraz fakt, że prace legislacyjne nad projektem ustawy znajdują się dopiero na wczesnym etapie, istnieje realne ryzyko opóźnienia wdrożenia w Polsce unijnych przepisów.
| Chcesz dowiedzieć się więcej o najnowszych regulacjach dotyczących unijnego prawa konsumenckiego? Zamów już dziś bezpłatny, dwutygodniowy dostęp testowy do programu LEX Prawo Europejskie. |
