Kontrole Prezesa UODO w 2026 roku: monitoring wizyjny w podmiotach leczniczych a ochrona danych dzieci
Monitoring wizyjny w podmiotach leczniczych od lat budzi liczne wątpliwości prawne i etyczne. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, w których kamery obejmują przestrzenie związane z opieką nad dziećmi – grupą wymagającą najwyższych standardów ochrony prywatności. Plan kontroli sektorowych Prezesa UODO na 2026 r. jednoznacznie wskazuje, że wykorzystanie monitoringu w ochronie zdrowia, a zwłaszcza w obszarach pediatrycznych, jest dla organu nadzorczego obszarem podwyższonego ryzyka i priorytetem przy kontroli.
Monitoring wizyjny w ochronie zdrowia jako obszar podwyższonego ryzyka
Sektor zdrowia od lat pozostaje jednym z najtrudniejszych środowisk z punktu widzenia ochrony danych osobowych. Przetwarzanie danych wrażliwych – w tym dotyczących zdrowia – jest tu nie tylko powszechne, ale również prowadzone na dużą skalę i przez wiele grup pracowników. To naturalnie zwiększa ryzyko naruszeń danych oraz nieuprawnionego dostępu. Statystyki UODO potwierdzają, że sektor zdrowia, wraz z sektorem zatrudnienia i szkolnictwem, jest jednym z najbardziej obciążonych skargami. W 2024 r. do organu wpłynęło aż 1679 skarg dotyczących tego obszaru – więcej niż w roku poprzednim, w którym zgłoszono ich 1454.
Sytuację dodatkowo zaostrzył przykład poważnego naruszenia w jednym z krakowskich podmiotów leczniczych, gdzie ukryty monitoring obejmował nagrania matek i noworodków w sytuacjach intymnych. Naruszenie to skutkowało karą przekraczającą 1,1 mln zł i potwierdziło konieczność zwiększonego nadzoru w tym obszarze.
Szczególna ochrona danych dzieci – wąska granica między bezpieczeństwem a naruszeniem prywatności
Ochrona prywatności dzieci powinna mieć szczególny priorytet, ponieważ – w przeciwieństwie do osób dorosłych – dzieci co do zasady nie są w stanie samodzielnie i w pełni świadomie decydować o zakresie przetwarzania swoich danych osobowych. Sytuacje, w których są nagrywane – badania, hospitalizacja, opieka neonatologiczna – często mają charakter intymny i wymagają wyjątkowej delikatności i ostrożności. Z tego powodu ustawodawca oraz UODO podkreślają konieczność stosowania podwyższonych standardów ochrony przy analizie zasadności montażu kamer w obszarach pediatrycznych.
Przetwarzanie danych dzieci niesie też długofalowe konsekwencje. Ujawnienie wizerunku małoletnich – nawet wiele lat po zakończeniu leczenia – może prowadzić do poważnych szkód psychicznych i naruszenia godności młodych pacjentów. Dzieci mają ograniczoną możliwość zrozumienia kontekstu i konsekwencji przetwarzania danych, dlatego obowiązki informacyjne i ocena ryzyka muszą uwzględniać ich perspektywę oraz zdolności poznawcze.
Legalne i proporcjonalne stosowanie monitoringu – gdzie można montować kamery?
Ustawa o działalności leczniczej bardzo precyzyjnie określa dopuszczalność stosowania monitoringu. Kamery mogą być instalowane m.in. w korytarzach, poczekalniach czy wejściach – i to wyłącznie w celu zapewnienia bezpieczeństwa pacjentów lub pracowników.
Znacznie surowsze zasady obowiązują w pomieszczeniach:
- pobytu pacjentów,
- udzielania świadczeń zdrowotnych,
- przebieralniach, szatniach i pomieszczeniach higieniczno‑sanitarnych.
Co do zasady monitoring w takich miejscach jest niedopuszczalny, chyba że zachodzą szczególne przesłanki przewidziane w ustawie, a administrator potrafi wykazać ich spełnienie. W przypadku obszarów pediatrycznych możliwość stosowania kamer jest jeszcze bardziej zawężona, a sama instalacja musi być uzasadniona realną koniecznością i zaprojektowana tak, by chronić intymność pacjenta, m.in. poprzez uniemożliwienie utrwalania intymnych czynności fizjologicznych.
Weryfikacja faktycznego pola widzenia kamer jest jednym z kluczowych elementów kontroli UODO. Nie wystarczy, że urządzenie „według dokumentacji” nie powinno obejmować danych obszarów — organ sprawdza, co kamera faktycznie rejestruje w praktyce, a nawet jakie obszary może objąć po zmianie kąta obrotu.
Monitoring wizyjny w podmiotach leczniczych – szczególnie w obszarach, gdzie przebywają dzieci – jest narzędziem wymagającym wyjątkowej ostrożności. Plan kontroli Prezesa UODO na 2026 rok jasno wskazuje, że to obszar obciążony dużym ryzykiem naruszeń. Administratorzy danych muszą zatem wykazać pełną zgodność z przepisami, obejmującą zarówno przesłanki legalności, jak i odpowiednie zabezpieczenia techniczne, aktualną dokumentację oraz rzetelną analizę ryzyka.
Sylwia Czub‑Kiełczewska, ekspertka w dziedzinie ochrony danych osobowych, w swoim komentarzu praktycznym zwraca dodatkowo uwagę na obowiązki informacyjne (w tym warstwowe komunikaty i dostosowanie treści do dzieci), konieczność przeprowadzenia i aktualizowania oceny skutków dla ochrony danych (DPIA) dla monitoringu, szczegółowe procedury realizacji praw osób, których dane dotyczą, zasady retencji i udostępniania nagrań, a także wymogi dokumentacyjne i gotowości kontrolnej. W ramach komentarza autorka udostępnia również szczegółową checklistę obowiązków związanych ze stosowaniem monitoringu wizyjnego w podmiotach leczniczych — obejmującą m.in. legalność stosowania monitoringu, lokalizację kamer, zarządzanie dostępem, bezpieczeństwo techniczne, retencję nagrań oraz kompletność dokumentacji
Zachęcamy do zapoznania się z publikacją dostępną w LEX Ochrona Danych Osobowych.
