Jak wygląda aplikacja notarialna i jak zostać notariuszem?
Zawód notariusza należy do zawodów zaufania publicznego, ale droga do jego wykonywania wymaga spełnienia szeregu warunków. Kandydaci muszą nie tylko ukończyć studia prawnicze, lecz także zdać egzamin wstępny, odbyć kilkuletnią aplikację i zaliczyć egzamin zawodowy. W praktyce wiele osób nie wie, ile kosztuje aplikacja notarialna, jak wygląda nauka pod patronatem notariusza ani jakie obowiązki ma aplikant. Kto może zostać notariuszem, ile trwa aplikacja notarialna i czego można się spodziewać na poszczególnych etapach przygotowania do zawodu?
Wszystkie aplikacje prawnicze cechują się pewną wyjątkowością. Również aplikacja notarialna zawiera pewne odrębności, z którymi warto zapoznać się przy planowaniu tej ścieżki kariery. Chociaż aplikacja notarialna (podobnie jak komornicza) cieszy się nieco mniejszym zainteresowaniem od aplikacji radcowskiej czy adwokackiej, to niezmiennie co roku grono aspirujących do zasilenia szeregów notariatu osób przystępuje do egzaminu wstępnego.
Kto może zostać notariuszem?
Notariuszem może zostać osoba, która spełnia warunki określone w ustawie Prawo o notariacie. Kluczowe znaczenie ma wykształcenie prawnicze oraz przygotowanie zawodowe potwierdzone ukończeniem aplikacji i zdaniem egzaminu zawodowego.
Aby ubiegać się o powołanie na stanowisko notariusza, należy:
- ukończyć 26 lat,
- ukończyć studia prawnicze i uzyskać tytuł magistra prawa,
- posiadać obywatelstwo polskie lub obywatelstwo państwa wskazanego w ustawie,
- korzystać z pełni praw publicznych,
- posiadać pełną zdolność do czynności prawnych,
- dawać rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu,
- cechować się nieskazitelnym charakterem.
Tytuł notariusza może otrzymać tylko osoba, która ukończyła wyższe studia prawnicze (w Polsce lub uznane w RP) i uzyskała tytuł magistra. Później pozostaje już tylko odbycie aplikacji notarialnej, a także zaliczenie egzaminu zawodowego. By to jednak uzyskać niezbędne jest spełnienie warunków dodatkowych lub przystąpienie do egzaminu wstępnego na aplikację notarialną.
Jak odpowiada Wojciech Gonet w podcaście Prawo na Oko LINK na pytanie kto nie powinien decydować się na notariat: "Osoby nieodpowiedzialne. Każdy zawód jest odpowiedzialny. Natomiast tutaj osoby, które nie są skrupulatne... po prostu tutaj ta dokładność naszej pracy, wyjaśnienie stanu prawnego, nieruchomości - często jest dość kluczowa przy wykonywaniu tego zawodu."
Jak dostać się na aplikację notarialną?
Aplikacja notarialna rozpoczyna się od zdania egzaminu wstępnego organizowanego raz w roku przez Ministra Sprawiedliwości. Nabór na aplikację notarialną odbywa się raz w roku. Tradycyjnie egzamin wstępny odbywa się jesienią (zwykle w sobotę).
Termin egzaminu jest ogłaszany w Biuletynie Informacji Publicznej najpóźniej do 30 czerwca każdego roku. Zgłoszenie o chęci wzięcia udziału w naborze należy złożyć w siedzibie właściwej komisji kwalifikacyjnej (znajdujących się w wyznaczynych siedzibach rad notarialnych). Wszystkie komunikaty i informacje można znaleźć na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości dotyczącej egzaminów na aplikacje prawnicze. Znajduje się tam również wykaz aktów prawnych, których znajomość obowiązuje kandydata.
Co warto przygotować przed zgłoszeniem?
- dokument potwierdzający ukończenie studiów prawniczych,
- wymagane formularze zgłoszeniowe,
- dowód wniesienia opłaty egzaminacyjnej,
- dokumenty wskazane w aktualnym ogłoszeniu Ministra Sprawiedliwości.
Jak wygląda egzamin wstępny na aplikację notarialną?
Egzamin wstępny to 150 pytań zamkniętych z trzema opcjami odpowiedzi. By go zaliczyć należy odpowiedzieć poprawnie na 100 z nich. Więcej o egzaminie wstępnym i o tym, jak się do niego przygotować dowiesz się TUTAJ. Największym wyzwaniem przed egzaminowanymi jest szeroki zakres materiału obejmujący wiele gałęzi prawa.
Ile kosztuje aplikacja notarialna?
Egzamin wstępny oraz aplikacja notarialna są odpłatne. Koszt egzaminu wstępnego to 1125 złotych, a wysokość opłaty rocznej za aplikację notarialną wynosi 5850 złotych.
Koszty przygotowania do zawodu warto uwzględnić już na etapie planowania ścieżki kariery. Przy czteroletniej aplikacji same opłaty szkoleniowe mogą przekroczyć 23 000 zł, nie uwzględniając kosztów materiałów edukacyjnych, dojazdów czy zakwaterowania.
Jak długo trwa aplikacja notarialna?
Aplikacja notarialna trwa 4 lata. Ostatni rok jest krótszy ze względu na przygotowanie do egzaminu zawodowego.
Po uzyskaniu pozytywnego wyniku egzaminu wstępnego pojawia się uprawnienie do złożenia wniosku o wpis na listę aplikantów notarialnych. Czas na złożenie wniosku to 2 lata od dnia doręczenia uchwały ustalającej wynik egzaminu.
Jakie obowiązki ma aplikant notarialny?
Poza konieczną praktyką i pracą pod okiem patrona, zawodowego notariusza, aplikant musi uczestniczyć również w zajęciach seminaryjnych. Zaczynają się one nie później niż w 3 tygodniu stycznia i trwają do końca roku (z przerwą letnią od lipca do końca września).
Zazwyczaj zajęcia odbywają się raz w tygodniu w cyklu 8x45 minut. Dodatkowo na II roku aplikacji obowiązkowe jest uczestnictwo w zajęciach praktycznych w sądzie rejonowym.
Zadania aplikanta są ściśle wymienione w aktach dotyczących notariatu. Przede wszystkim jest to sumienne wykonywanie poleceń patrona (lub przełożonego), uczestniczenie w zajęciach oraz samokształcenie w zakresie wiedzy prawniczej i praktycznych umiejętności zawodowych.
Ponadto do najważniejszych obowiązków aplikanta notarialnego należy:
- poznanie czynności notarialnych w praktyce,
- dowiedzenie się w jaki sposób dokonywać analizy dopuszczalności czynności notarialnych,
- nauczenie się sporządzania aktów notarialnych oraz dokonywania innych czynności notarialnych,
- zapoznanie się z zasadami etyki zawodowej, a także zasadami prowadzenia kancelarii (w tym biurowości).
Jak przygotować się do kariery notariusza?
Aplikacja notarialna to kilkuletni proces łączący naukę teoretyczną z intensywną praktyką zawodową. Kandydat musi zdać egzamin wstępny, odbyć czteroletnie szkolenie pod patronatem notariusza oraz zaliczyć egzamin zawodowy. Najważniejsze jest rozpoczęcie przygotowań odpowiednio wcześnie i świadome zaplanowanie zarówno nauki, jak i kosztów związanych z wejściem do zawodu.
Planujesz aplikację notarialną? Sprawdź materiały dotyczące przygotowania do egzaminów prawniczych i metod skutecznej nauki prawa w LEXOTECE, a także darmowym dla aplikantów LEX Aplikant!
