SKD po wyroku TSUE C-744/24. Sądy wciąż bez jednolitego stanowiska
Wyrok TSUE z 23 kwietnia 2026 r. w sprawie C-744/24 zakwestionował możliwość naliczania odsetek od części kredytu przeznaczonej na sfinansowanie kosztów kredytu. W praktyce krajowego orzecznictwa nie doprowadziło to jednak do jednolitego podejścia w zakresie stosowania sankcji kredytu darmowego (SKD).
Istota rozstrzygnięcia
TSUE uznał, że stopa oprocentowania kredytu nie może być stosowana do kwot przeznaczonych na pokrycie kosztów kredytu, takich jak prowizje czy składki ubezpieczeniowe. Orzeczenie podważyło utrwaloną wcześniej praktykę rynkową i dominującą wykładnię przyjmowaną przez polskie sądy. Jednocześnie Trybunał nie wskazał wprost, jakie skutki dla już zawartych umów powinno wywoływać takie naruszenie.
Zróżnicowane stanowiska sądów
Po wydaniu wyroku C-744/24 wykształciło się kilka kierunków orzeczniczych. Część sądów przyjmuje, że do czasu zmian ustawowych nadal należy stosować przepisy krajowe. Inne sądy uznają, że oprocentowanie kredytowanych kosztów jest niedopuszczalne, ale nie prowadzi automatycznie do naruszenia obowiązków informacyjnych uzasadniających zastosowanie SKD. Pojawiają się również orzeczenia wskazujące na konieczność oceny proporcjonalności sankcji kredytu darmowego w konkretnych okolicznościach sprawy.
Konsekwencje praktyczne
Dominującą tendencją pozostaje obecnie pogląd, zgodnie z którym samo oprocentowanie kredytowanych kosztów nie musi oznaczać zastosowania SKD. Sądy coraz częściej wskazują, że ewentualne roszczenia konsumentów mogą dotyczyć zwrotu odsetek naliczonych od tych kosztów, a nie automatycznego pozbawienia kredytodawcy prawa do wszystkich kosztów kredytu. Jednocześnie w orzecznictwie nadal występują rozstrzygnięcia dopuszczające zastosowanie SKD, co utrzymuje stan niepewności prawnej.
Kierunek dalszych rozstrzygnięć
Znaczenie dla ujednolicenia praktyki będą miały kolejne postępowania przed TSUE oraz oczekiwane uchwały Sądu Najwyższego dotyczące wpływu oprocentowania kredytowanych kosztów na obowiązki informacyjne i możliwość zastosowania sankcji kredytu darmowego.
Szczegółowe omówienie stanowisk sądów, przywołanych orzeczeń i możliwych kierunków rozwoju praktyki przedstawiono w komentarzu praktycznym "Wyrok TSUE C-744/24 w praktyce sądów krajowych – kierunki wykładni i konsekwencje dla SKD", dostępnym w LEX Banki.
