Rafał Bujalski

7 grudnia TSUE wydał wyrok o zgodności z RODO tworzenia profili scoringowych oceniających zdolność kredytową potencjalnych kredytobiorców. Sprawa, choć miała bezpośrednio niemiecki kontekst, niesie ze sobą skutki również dla Polski. O rozstrzygnięciu piszemy szerzej w programie LEX Prawo Europejskie.

Chociaż polskie wyroki frankowe TSUE rozstrzygnęły już wiele spornych kwestii, to nadal przed Trybunał trafiają nowe sprawy z naszego kraju. Jedną z nich jest sprawa C-301/23 (Bank BPH). Odpowiedzi na pytania prejudycjalne w tej sprawie powinny zainteresować kredytobiorców tego banku, choć nie tylko.

Nowe rozporządzenie w sprawie baterii rewolucjonizuje rynek tych produktów. Od producentów, importerów i dystrybutorów baterii będzie wymagało poważnych zmian w etykietowaniu, zarządzaniu wycofaniem z eksploatacji i należytej staranności w łańcuchu dostaw. Nowe zasady zaczną działać stopniowo od 18 lutego 2024 r.

Rozszerzenie definicji przestępstwa przeciwko środowisku oraz zharmonizowanie poziomu kar dla osób fizycznych i prawnych to dwa główne cele projektu nowej unijnej dyrektywy. W sprawie projektu porozumiały się już wstępnie Rada UE i Europarlament. Oznacza to, że kształt regulacji nie ulegnie już zasadniczo zmianie.

7 grudnia br. Trybunał Sprawiedliwości UE wydał wyrok w kolejnej polskiej sprawie frankowej. Jest to pierwsze z orzeczeń TSUE rozstrzygających wątpliwości co do zgodności kontrowersyjnej uchwały SN z 7.05.2021 r., III CZP 6/21, z dyrektywą 93/13. Analiza wyroku jest już dostępna w programie LEX Prawo Europejskie.

Rada UE i Europarlament porozumiały się wstępnie co do projektu zmian w dyrektywie w sprawie emisji przemysłowych. Nowe przepisy obejmą swoim zakresem więcej instalacji. Oznacza to, że niektóre podmioty w Polsce będą musiały uzyskać po raz pierwszy pozwolenie zintegrowane, inne - kolejne pozwolenie na nową instalację.

W grudniu w programach LEX Prawo Europejskie i LEX Tłumaczenia ukazało się najnowsze wydanie Słownika prawniczego angielsko-polskiego. To już druga aktualizacja tego Słownika w tym roku. Tym razem obejmie terminologię z zakresu prawa cywilnego i handlowego.

Dziś truizmem stało się już twierdzenie, że unijne orzecznictwo wywiera ogromny wpływ na polskie spory frankowe. Nie dziwi więc, że krajowe sądy, banki, kredytobiorcy i pełnomocnicy procesowi wyglądają jak kania dżdżu kolejnych rozstrzygnięć TSUE. A te pojawią się już w tym miesiącu.

19 listopada 2023 r. weszła w życie nowa dyrektywa o kredytach konsumenckich. Jej głównym celem jest zapobieganie nadmiernemu zadłużeniu kredytobiorców. Nowe przepisy zmienią również zasady oceny zdolności kredytowej oraz obejmą kredyty i produkty finansowe, które znajdowały się poza dotychczasowymi przepisami.

Tego wyroku nie trzeba specjalnie przedstawiać. W czerwcu br. Trybunał Sprawiedliwości UE wydał przełomowe rozstrzygnięcie w sporze między polskimi frankowiczami a bankami. W wyroku w sprawie C-520/21 dotyczącym Arkadiusza Szcześniaka - prezesa stowarzyszenia Stop Bankowemu Bezprawiu, TSUE orzekł na korzyść kredytobiorców.

W Dzienniku Urzędowym UE zostały opublikowane dwa akty prawne dot. kryptoaktywów. Jako kluczowe należy uznać długo oczekiwane rozporządzenie MiCA, które po raz pierwszy reguluje na poziomie unijnym rynek kryptoaktywów.

W maju br. Komisja Europejska przedstawiła projekt nowego Unijnego Kodeksu Celnego. Zakłada on m.in. powstanie Centrum Danych Celnych, które ma zastąpić istniejącą infrastrukturę informatyczną służb celnych w państwach członkowskich UE. Zostanie powołany również nowy organ Urząd UE ds. Celnych.

Czy gminy prowadzące projekty instalacji systemów odnawialnych źródeł energii (OZE) lub usuwania azbestu z nieruchomości mieszkańców działają w roli podatnika VAT? Na tego rodzaju pytania udzielił niedawno odpowiedzi Trybunał Sprawiedliwości UE w dwóch polskich wyrokach.

Jedną z cech prac redakcyjnych nad programem LEX Prawo Europejskie jest prowadzenie stałego monitoringu orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE. Efekt tych działań przybiera w programie dwojaką postać: po pierwsze - omówień, czyli ukazujących się w ciągu kilku dni od ogłoszenia wyroku krótkich streszczeń orzeczeń, po drugie - glos, czyli dłuższych, pogłębionych komentarzy.

Stanowisko rzecznika generalnego Anthony'ego M. Collinsa w sprawie C-520/21, zgodnie z którym banki nie mogą w przypadku stwierdzenia nieważności umowy kredytu frankowego dochodzić wobec konsumenta wynagrodzenia za korzystanie z kapitału, wynika logicznie z dotychczasowego orzecznictwa TSUE - twierdzi dr Aneta Wiewiórowska-Domagalska z Instytutu Nauk Prawnych PAN i kancelarii Hoffman Taborowski i Wspólnicy, specjalizująca się w unijnym prawie konsumenckim.

Co decyduje o tym, że dany produkt należy uznać za "żywność specjalnego przeznaczenia medycznego (FSMP)? Na tak postawione pytanie odpowiedział w marcu Trybunał Sprawiedliwości UE. Dzięki wyrokowi dowiedzieliśmy się również więcej, jak odróżniać żywność specjalnego przeznaczenia medycznego od leku, i czy można dany produkt uznać równocześnie za żywność specjalnego przeznaczenia medycznego i suplement diety.

Na takie między innymi pytanie odpowiadał Europejski Trybunał Praw Człowieka w swoim orzecznictwie w 2022 r. Co więcej wyrok rozstrzygający tę kwestię okazał się najczęściej czytanym w programie LEX Prawo Europejskie orzeczeniem tego sądu wydanym w ubiegłym roku. Co ciekawe, chociaż nie dotyczył naszego kraju, to pod kątem popularności pozostawił w tyle m.in. "polskie" wyroki dotyczące zmian w sądownictwie i problemu praworządności.

Zaświadczenie A1 to dla osoby przemieszczającej się zawodowo na obszarze UE dokument kluczowy, określa bowiem ustawodawstwo państwa UE w zakresie zabezpieczenia społecznego, któremu ta osoba podlega. Trybunał Sprawiedliwości UE wydał właśnie wyrok dotyczący mocy wiążącej tego zaświadczenia w przypadku jego tymczasowego wycofania. Chociaż stronami w sprawie nie były polskie podmioty, w postępowaniu wziął udział przedstawiciel polskiego rządu.

Styczeń nie zapowiada tak pokaźnej ilości znaczących orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości UE, jak to miało miejsce w ubiegłym miesiącu. Nie mniej jednak warto zwrócić uwagę na trzy wyroki. Dwa z nich dotyczyć będą ochrony danych osobowych, jedno - równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy.

Grudzień przyniósł wiele ciekawych wydarzeń dotyczących podatków w Unii Europejskiej. Na uwagę zasługują zwłaszcza nowo opublikowana dyrektywa w sprawie globalnego podatku minimalnego i proponowane zmiany do przepisów VAT. Swój wkład wniósł również Trybunał Sprawiedliwości, którego orzeczenia jak zwykle dostarczają cennych wskazówek polskim podatnikom.