Rafał Bujalski

Wyrazem tych intencji są trzy unijne inicjatywy, które ostatnio rozpoczęły swoje legislacyjne życie lub trafiły na kolejny jego etap. Pierwsza dotyczy wzajemnego uznawania pochodzenia dziecka. Druga – ułatwień w dostępie do e-materiałów dowodowych. Trzecia – cyfryzacji współpracy sądowej i dostępu do sądów.

Unijni legislatorzy pracują w grudniu pełną parą. Dotyczy to także prawa pracy. Efektem jest opublikowanie dyrektywy o równowadze płci w zarządach spółek oraz znaczące postępy w pracach legislacyjnych nad dwoma projektami: w sprawie likwidacji luki w płacach obu płci i o ochronie przed azbestem.

Produkty takie jak biżuteria, wyroby włókiennicze, szkło, czy porcelana będą mogły być chronione w Unii jako oznaczenia geograficzne. Oznacza to, że skorzystają one z podobnych gwarancji, jak to ma miejsce obecnie w przypadku win, napojów spirytusowych, produktów spożywczych oraz innych produktów rolnych. Projekt rozporządzenia w tej sprawie został właśnie uzgodniony przez Radę UE i będzie teraz przedmiotem negocjacji tej instytucji z Parlamentem Europejskim.

W grudniu rzecznik generalny Trybunału Sprawiedliwości UE wydał trzy istotne opinie dotyczące sporu o praworządność w Polsce. Dwie z nich należy ocenić jako niepomyślne, jedną jako korzystną dla polskiego rządu. Chociaż opinie rzecznika nie mają charakteru wiążącego dla TSUE, to rzadko się zdarza, aby Trybunał od nich odstąpił.

Komisja Europejska zaproponowała szeroko zakrojoną reformę prawa rynków kapitałowych. Obejmuje ona trzy osobne pakiety legislacyjne dotyczące notowań na giełdzie, niewypłacalności przedsiębiorstw oraz unijnego systemu rozliczeń. Projekty Komisji będą teraz przedmiotem debaty w Parlamencie Europejskim i Radzie.

W ciągu ostatnich trzech miesięcy Rada UE i Parlament Europejski osiągnęły tymczasowe porozumienia w sprawie sześciu projektów legislacyjnych wchodzących w skład pakietu legislacyjnego "Fit for 55" ("Gotowi na 55"), którego celem jest zmniejszenie do 2030 r. unijnych emisji gazów cieplarnianych netto o co najmniej 55 proc. w porównaniu do 1990 r. i zapewnienie UE neutralności klimatyczną do 2050 r. Aby projekty weszły w życie potrzebne jest jeszcze ich formalne zatwierdzenie przez obie

Na kolejny etap legislacyjny trafiły prace nad unijnym aktem o sztucznej inteligencji. Zaproponowany przez Komisję Europejską projekt został rozpatrzony przez Radę UE, która wprowadziła do niego pewne zmiany. Uzgodniona przez Radę UE nowa wersja projektu będzie teraz przedmiotem negocjacji tej instytucji z Parlamentem Europejskim.

Zgodnie z projektem nowej unijnej regulacji, towary takie jak kawa czy kakao będą mogły trafić na rynek UE, o ile nie będą powodować wylesiania. Ta niewątpliwie ambitna i nowatorska próba zaangażowania się Unii w rozwiązanie problemu niszczenia lasów na świecie może mieć jednak też drugie oblicze. Niesie bowiem ze sobą ryzyko negatywnych skutków ekonomicznych m.in. dla przedsiębiorstw i konsumentów.

Zaproponowany przez Komisję Europejską w listopadzie 2021 r. projekt rozporządzenia w sprawie reklam politycznych został zmieniony przez Radę UE. W porównaniu do pierwotnej wersji Rada wprowadziła surowsze wymogi w zakresie przejrzystości tego rodzaju reklam, zwłaszcza jeśli chodzi o ich targetowanie i amplifikację. Uzgodniona przez Radę UE nowa wersja projektu będzie teraz przedmiotem negocjacji tej instytucji z Parlamentem Europejskim.

Posuwają się do przodu prace legislacyjne nad unijnym pakietem przepisów dotyczących prania pieniędzy (AML). Na początku grudnia Rada UE uzgodniła swoje stanowisko w sprawie dwóch z czterech projektów wchodzących w skład pakietu, których teksty będą teraz przedmiotem negocjacji z Parlamentem Europejskim. Redakcja LEX Prawo Europejskie śledzi na bieżąco postępy w procesie legislacyjnym.

W naszym comiesięcznym zestawieniu najważniejszych zmian w unijnym prawie znalazły się tym razem wyłącznie projekty legislacyjne. Dotyczą one: nowej regulacji bezpieczeństwa produktów, wprowadzenia normy Euro 7 dla pojazdów, zmian w ochronie wzorów przemysłowych, operacyjnej odporności cyfrowej sektora finansowego oraz transgranicznego udostępniania elektronicznych materiałów dowodowych na potrzeby postępowań karnych.

Dziesięć. Tyle grudniowych wyroków Trybunału Sprawiedliwości UE uznaliśmy jako Redakcja LEX za szczególnie wartościowe dla obrotu prawnego w Polsce. Aż sześć z nich dotyczy podatków. Pozostałe odnoszą się do zwalczania opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych, prawa żywnościowego i postępowania karnego.

Podobnie jak w poprzednich miesiącach również w listopadzie można spodziewać się wydania przez Trybunał Sprawiedliwości UE kilku interesujących wyroków. Dotyczyć będą one takich zagadnień jak: prawo farmaceutyczne, zamówienia publiczne, znaki towarowe, prawo telekomunikacyjne, akcyza oraz prawo konstytucyjne.

Cztery akty prawne i pięć projektów - tak wygląda bilans najciekawszych październikowych zmian w unijnym prawie. Z opublikowanych aktów prawnych na szczególną uwagę zasługują: rozporządzenie w sprawie interwencji na rynku energii, dyrektywa o płacy minimalnej oraz akty o rynkach i usługach cyfrowych.

We wrześniu na urzędowych unijnych stronach internetowych pojawiły się informacje o czterech projektach legislacyjnych, na które warto zwrócić uwagę. Ich tematyka jest bardzo urozmaicona. Obejmuje takie zagadnienia jak: obrót produktami wytwarzanymi z wykorzystaniem pracy przymusowej, ochrona pluralizmu i niezależności mediów oraz odpowiedzialność za produkty wadliwe i szkody spowodowane przez sztuczną inteligencję.

Jeden z najczęstszych sposobów korzystania z przekładów polskich aktów prawnych zawartych w LEX Tłumaczenia przez naszych Klientów zachodzi przy okazji kontaktów między powiązanymi ze sobą firmami. Przykład? Polska spółka-córka przekazuje zagranicznej spółce-matce informacje (w formie raportów, czy mniej lub bardziej sformalizowanej korespondencji) dotyczące polskich przepisów podatkowych.

W ubiegłą środę, 21 września, Komisja Europejska przyjęła pakiet decyzji dotyczących uchybień zobowiązaniom państw członkowskich w związku z brakiem powiadomienia przez nie o środkach podjętych w celu transpozycji unijnych dyrektyw do prawa krajowego. Cztery z tych decyzji dotyczy Polski. Chodzi o przepisy dotyczące prawa pracy i prawa spółek.

Trzy akty prawne i czternaście projektów - tak wygląda minimalny bilans istotnych unijnych instrumentów prawnych, które ogłoszono w dzienniku urzędowym UE lub które trafiły na kolejny etap procesu legislacyjnego w okresie obejmującym ostatną dekadę czerwca br. Wrażenie robi nie tylko ich ilość, ale również różnorodność tematyczna.

W lipcu w Trybunale Sprawiedliwości UE zapadnie kilka wyroków, które powinny zainteresować uczestników obrotu prawnego w Polsce. Dwa z nich dotyczą bezpośrednio naszego kraju: jedno - podatku VAT, drugie - sektora energetycznego. Rozstrzygnięcia w zagranicznych sprawach odnoszą się z kolei do czasu pracy kierowców i emisji spalin w samochodach. Wszystkie orzeczenia zapadną do 15 lipca. Po tym czasie, aż do końca sierpnia potrwają w TSUE wakacje sądowe.

Spośród wielu orzeczeń wydanych ostatnio przez Europejski Trybunał Praw Człowieka warto zwrócić szczególną uwagę na dwa rozstrzygnięcia. Pierwsze z nich dotyczyło ukarania pełnomocnika za zażartowanie z sądu na sali sądowej. Drugie - obowiązku gminy wdrażania udogodnień dla niepełnosprawnych.