Wnoszenie pism za pośrednictwem portalu informacyjnego w postępowaniu cywilnym

W postępowaniu cywilnym nadchodzącą kolosalne zmiany w komunikacji z sądami powszechnymi. Za sprawą nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego z 5 sierpnia 2025 r.  zawodowi pełnomocnicy będą mogli wnosić wybrane pisma za pośrednictwem portalu informacyjnego. Początkowo będzie to możliwość, a od 1 marca 2027 r. obowiązek. Niezastosowanie się będzie skutkowało poważnymi konsekwencjami procesowymi.

 Nowelizacja z 7 lipca 2023 r. wprowadziła obowiązek posiadania konta w portalu informacyjnym przez zawodowych pełnomocników i odbierania korespondencji od sądów, l ecz poważniejsze zmiany wejdą w życie w marcu 2026 r. Ustawa z dnia 5 sierpnia 2025 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1172) wprowadza możliwość, a następnie obowiązek, wnoszenia określonych pism wyłącznie przez portal informacyjny.

Znowelizowany art. 125 ¹ § 2 wymienia zamknięty katalog pism, które można wnosić za pośrednictwem portalu informacyjnym. Są to: 

1. zgłoszenie się do udziału w sprawie;
2. zawiadomienie o wypowiedzeniu pełnomocnictwa procesowego;
3. zawiadomienia, o których mowa w art. 136 § 1, 4, 5 oraz art. 387 (1) k.p.c. (o zmianie adresu);
4. oświadczenie w przedmiocie zgody na mediację;
5. wniosek o przeprowadzenie posiedzenia zdalnego;
6. apelację, zażalenie, z wyłączeniem zażaleń, o których mowa w art. 3941 § 1 i 11, lub skargę na orzeczenie referendarza sądowego;
7. pisma procesowe w toku postępowań wywołanych wniesieniem apelacji, zażalenia lub skargi na orzeczenie referendarza sądowego;
8. wniosek o doręczenie orzeczenia wraz z uzasadnieniem, jak również pismo uzupełniające braki formalne takiego wniosku;
9. wniosek o nadanie klauzuli wykonalności tytułom egzekucyjnym, o których mowa w art. 777 § 1 i 11, z włączeniami
10. wniosek o wydanie odpisu prawomocnego orzeczenia.

UWAGA: w tym katalogu obecnie nie znajduje się np. pozew inicjujący postępowanie. Przepisu nie stosuje się również do pism procesowych wnoszonych do Sądu Najwyższego.

Wnoszenie pism przez portal informacyjny - kiedy możliwość, a kiedy obowiązek?

Od 1 marca 2026 r. profesjonalni pełnomocnicy będą mogli wnosić wyżej wymienione pisma przez portal do sądu. Rok później, tj. 1 marca 2027 r., możliwość zamieni się w obowiązek. Eksperci podkreślają, że warto wykorzystać ten okres przejściowy na zapoznanie i oswojenie się z systemem. Sankcje za niewłaściwy wybór będą surowe – zgodnie z art. 125(3) § 1 k.p.c. jeżeli przepis szczególny stanowi, że pismo procesowe wnosi się za pośrednictwem portalu informacyjnego, to pismo wniesione w inny sposób nie wywołuje skutków prawnych jakie ustawa wiąże z wniesieniem pisma procesowego do sądu. O tym fakcie przewodniczący zawiadomi wnoszącego pismo. 

Awaria lub planowana konserwacja portalu informacyjnego 

Art. 125 § 2 k.p.c. reguluje sytuację, w której portal informacyjny jest niedostępny ze względu na problemy techniczne czy też planowaną uprzednio konserwację.

W przypadku wystąpienia ograniczeń uniemożliwiających wniesienie pisma procesowego w dniu upływu terminu jego złożenia, pismo wnosi się najpóźniej w pierwszym dniu następującym po dniu przywrócenia dostępności portalu. Dzień ten nie może przypadać na sobotę ani na dzień ustawowo wolny od pracy.

Ważne, aby uprawdopodobnić te okoliczności w piśmie procesowym.

 Jeżeli pismo ma pilny charakter, ale nie jest ograniczone terminem, to przepis nie ma zastosowania.

Pełnomocnictwo elektroniczne

Nowelizacja z sierpnia 2025 r. wprowadza również art. 89 § 1¹ KPC, zgodnie z którym pełnomocnictwo procesowe udzielone w postaci elektronicznej opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym.  Celem jest zapewnienie możliwości korzystania z pełnomocnictw podpisanych elektronicznie we wszystkich postępowaniach cywilnych.

Warto podkreślić, że art. 125¹ § 2 pkt 1 k.p.c. od 1 marca 2026 r. wymaga wnoszenia zgłoszeń do udziału w sprawie przez zawodowych pełnomocników za pośrednictwem portalu informacyjnego.

Doręczanie pism za pośrednictwem portalu informacyjnego w przypadku strony działające bez pełnomocnika

Od 1 czerwca 2026 r. umożliwione zostanie wystąpienie przez strony działające osobiście z wnioskiem o doręczenie im pism sądowych za pośrednictwem portalu informacyjnego. Zgodnie z art. 131 ^1a § 1 ¹ k.p.c., o . Strona działająca osobiście, w przeciwieństwie do zawodowych pełnomocników, w każdej chwili będzie mogła zrezygnować z doręczeń za pośrednictwem portalu.

Milena Frączek | Młodsza Redaktorka

Czytaj więcej w LEX Kancelaria

Tagi:
• LEX Kancelaria Prawna