Wojciech Kowalski

Potrzeba ustanowienia służebności drogi koniecznej ma miejsce wówczas, gdy nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej lub do należących do tej nieruchomości budynków gospodarskich. Dostęp do drogi publicznej musi być taki, by pozwolić właścicielowi korzystać z całej nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem.

Przestrzeganie terminów przewidzianych w danej procedurze jest niezbędne dla jej prawidłowego przebiegu. Stąd sztuka obliczania terminów powinna być jedną z podstawowych i zarazem kluczowych umiejętności każdego uczestnika postępowania. Nie inaczej rzecz się ma w postępowaniu administracyjnym, w którym terminy odgrywają niebagatelną rolę.

Niezgodność stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym polega na niewpisaniu lub błędnym wpisaniu pewnego prawa albo wpisaniu nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia. Rozbieżność może wynikać z różnych przyczyn, przy czym może istnieć już od chwili, gdy wpis (wykreślenie) w księdze wieczystej został dokonany, jak też może powstać już po dokonaniu wpisu (wykreślenia). Przyczyna niezgodności może wpływać na sposób usunięcia tej niezgodności.

O dochodzeniu wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości możemy mówić, gdy stronami sporu są jej właściciel i posiadacz samoistny. Kluczowy jest w tym wypadku fakt korzystania z nieruchomości, ale pod warunkiem, że korzystanie odbywa się bez tytułu prawnego. W tego typu sprawach nie ma znaczenia, czy właściciel nieruchomości poniósł szkodę, czy nie.

Każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Współwłaściciele w drodze umowy mogą jednak bezpośrednie i wspólne korzystanie z całej rzeczy zmienić na bezpośrednie korzystanie z wydzielonych części rzeczy (podział quoad usum). Umowa taka powinna być zawarta przez ogół współwłaścicieli.

Udzielenie absolutorium członkom zarządu spółki z o.o. ma stanowić wyraz zadowolenia zgromadzenia wspólników z działania zarządu spółki. Stanowi akceptację sposobu sprawowania funkcji i podejmowanych w związku z tym działań przez członków zarządu w poprzednim roku obrotowym. Absolutorium nie jest udzielane całemu zarządowi spółki (jako organowi), ale poszczególnym jego członkom.

Skarga na wpis w księdze wieczystej służy kontroli legalności i zasadności wpisu w księdze wieczystej dokonanego przez referendarza sądowego. Wniesienie skargi zapobiega uprawomocnieniu się zaskarżonego wpisu. Skarga nie trafia do sądu drugiej instancji, jest rozpoznawana przez sąd pierwszej instancji.

Wznowienie postępowania cywilnego to instytucja prawna, której celem jest stworzenie możliwości ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, która została już prawomocnie osądzona. Postępowanie ze skargi o wznowienie postępowania łączy cechy procedury uruchamianej wniesieniem środka zaskarżenia i pisma wszczynającego postępowanie w sprawie. Skarga służy usunięciu uchybień procesowych lub wad podstawy orzeczenia ujawnionych po uprawomocnieniu się orzeczenia.

Możliwość zmiany powództwa w postępowaniu apelacyjnym w ramach postępowania cywilnego jest dość mocno ograniczona, ale istnieje. W postępowaniu apelacyjnym nie można rozszerzać żądania pozwu ani występować z nowymi roszczeniami. Jedynie w razie zmiany okoliczności można żądać zamiast pierwotnego przedmiotu sporu jego wartości lub innego przedmiotu, a w sprawach o świadczenie powtarzające się można nadto rozszerzyć żądanie pozwu o świadczenia za dalsze okresy.

Spadek, czyli ogół praw i obowiązków majątkowych zmarłego może trafić do więcej niż jednego spadkobiercy. Z chwilą nabycia spadku przez kilku spadkobierców powstaje między nimi wspólność majątku spadkowego. Wniosek o dział spadku (a w dalszej kolejności zniesienie współwłasności) może złożyć spadkobierca bądź inna osoba zainteresowana dokonaniem podziału majątku spadkowego, np. wierzyciel jednego ze spadkobierców.

Nie zawsze jest nam dane mieć miłych, kulturalnych i spokojnych sąsiadów. Zdarza się, że trzeba sąsiadom przypominać, że mieszkasz obok. Czasami rozmowa nie wystarcza i trzeba wejść na drogę sądową, by dochodzić swoich praw. Polskie prawo przewiduje takie sytuacje, określając je immisjami.

Sąd krajowy może, w ramach toczącego się przed nim sporu, zwrócić się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z wnioskiem o dokonanie wykładni aktów prawa unijnego lub o stwierdzenie, czy taki akt jest ważny. Pytanie prejudycjalne ma charakter konkretny, tzn. powiązane jest ze stanem faktycznym konkretnej sprawy sądowej. Skorzystanie z tego trybu powoduje wydłużenie (zawieszenie) postępowania sądowego, którego wynik uzależniony jest od odpowiedzi TSUE.

Jednym ze sposobów wszczęcia postępowania administracyjnego jest wszczęcie postępowania z urzędu. Organ wszczynający postępowanie z urzędu powinien przestrzegać swojej właściwości i działać w granicach przyznanych mu uprawnień. Organ ma również obowiązek sprawdzenia, czy możliwe będzie prowadzenie jednego postępowania w odniesieniu do kilku spraw.

Rzekomy pełnomocnik (tzw. falsus procurator) to osoba, która dokonuje czynności prawnej jako pełnomocnik, działając bez umocowania albo przekraczając granice umocowania. W wypadku przekroczenia zakresu umocowania, umocowanie pełnomocnika wprawdzie istnieje, ale dokonana czynność wykracza poza jego granice. Przekroczenie zakresu umocowania należy oceniać na podstawie treści samego pełnomocnictwa.

W wypadku wkroczenia przez osobę nieuprawnioną w sferę cudzej własności, kodeks cywilny przewiduje dwa podstawowe środki jej ochrony: roszczenia windykacyjne i roszczenia negatoryjne. Roszczenia są skuteczne wobec każdego, kto naruszy własność, chyba że naruszającemu przysługuje uprawnienie do władania rzeczą, skuteczne względem właściciela. Bez tych roszczeń wykonywanie prawa własności w zasadzie byłoby praktycznie niemożliwe.

W dniu 7 lutego 2020 r. weszły w życie zmiany w przepisach regulujących elektroniczne postępowanie upominawcze wynikające z reformy k.p.c., która w zasadniczej części weszła w życie w listopadzie 2019 r. Nowelizacje okazały się na tyle daleko idące, że wpłynęły na przebieg całego postępowania. Nie oznaczało to jednak końca zmian. Kolejne nowelizacje k.p.c., w tym z 2021 i 2024 r. również nie ominęły przedmiotowego postępowania.

Klauzula rebus sic stantibus w największym skrócie odnosi się do wpływu zmiany okoliczności na zobowiązanie umowne. Rebus sic stantibus stanowi swego rodzaju przeciwwagę dla innej, i chyba wszystkim znanej, zasady: pacta sunt servanda (umów należy dotrzymywać). Rebus sic stantibus ma jednak zastosowanie tylko w sytuacjach wyjątkowych.

Reforma postępowania z 2019 r. nie ominęła wydawania nakazów zapłaty w postępowaniu nakazowym. Postępowanie nakazowe - w mniejszym lub większym zakresie - zostało też dotknięte kolejnymi nowelizacjami procedury cywilnej w 2021, 2023 oraz 2024 r. Rolą przedmiotowego postępowania jest usprawnianie postępowania sądowego oraz odciążanie wymiaru sprawiedliwości od konieczności czasochłonnego rozpoznawania spraw.

Zmiany w Kodeksie postępowania cywilnego, które weszły w życie 14 marca 2024 r., w sposób istotny przemodelowały art. 151 k.p.c., który reguluje kwestie posiedzeń zdalnych. Dla porządku przypominamy, że posiedzenie zdalne, to posiedzenie jawne przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających jego przeprowadzenie na odległość.

Spadek, dziedziczenie, testament, to tematy, które prędzej, czy później pojawią się w życiu większości z nas. Społeczne znaczenie prawa spadkowego jest zatem ogromne. W efekcie, wszelkie zmiany w systemie dziedziczenia mają potencjalnie olbrzymi wpływ na społeczeństwo. Lata 2015-2023, jeśli mowa o tym obszarze prawa, to okres, w którym prawodawca nie próżnował.