Wojciech Kowalski

Żądanie właściciela rzeczy o jej wydanie, czyli tzw. powództwo windykacyjne, to jedna z wielu spraw, stanowiących przedmiot rozstrzygnięcia sądów. Pozwany w takiej sprawie, w ramach odpowiedzi na pozew, może się bronić różnymi zarzutami. Jednym z nich jest zarzut nadużycia prawa przez powoda.

W postępowaniu przygotowawczym dowody przeprowadzane są przez organ, co nie wyklucza możliwości zgłaszania wniosków dowodowych przez strony. W efekcie, w postępowaniu przygotowawczym podejrzany, jak i jego obrońca, a także pokrzywdzony, jak i jego pełnomocnik, mogą składać wnioski dowodowe. Wnioski dowodowe rozpatrywane są niezwłocznie.

W wyniku reformy k.p.c. z 2019 r., wstrzymanie wykonania orzeczenia sądu drugiej instancji bądź uzależnienie wykonania tego orzeczenia (w razie oddalenia apelacji – wyroku sądu pierwszej instancji) od złożenia przez powoda stosownego zabezpieczenia jest możliwe już od momentu wydania wyroku przez sąd drugiej instancji w sprawie, w której przysługuje skarga kasacyjna. Nie ma już zatem warunku wniesienia skargi kasacyjnej.

Postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawo zmierza do sprawdzenia, czy istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za zmianą (uchyleniem) tej decyzji. Warunkiem dopuszczającym przeprowadzenie takiego postępowania jest to, że zmienione rozstrzygnięcie nie będzie kolidowało z obowiązującym porządkiem prawnym. W przedmiotowym postępowaniu nie chodzi o to, by sprawdzać prawidłowość wydanej decyzji.

Każdemu obywatelowi przysługuje konstytucyjne prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Wiąże się ono m.in. z dostępem do dokumentów. Jednym zaś z trybów udostępniania informacji publicznej jest jej udostępnianie na wniosek.

Reforma k.p.c. z 2019 r. nie ominęła również postępowania z wniosku o dział spadku, stąd warto przypomnieć sobie kilka podstawowych informacji dotyczących tego postępowania. Sprawy działowe dotykają bowiem bardzo wiele osób. Dzieje się tak dlatego, że z chwilą nabycia spadku przez kilku spadkobierców powstaje wspólność majątku spadkowego.

Umorzenie udziałów w spółce z o.o. możliwe jest dopiero po wpisie spółki do rejestru. Prawna likwidacja udziału jest możliwa pod warunkiem, że przewiduje to umowa spółki. Jeśli umowa spółki nie zawiera postanowienia, że udziały mogą być umarzane, nie jest to dopuszczalne, nawet jeśli wspólnik wyraża zgodę na umorzenie jego udziałów. Z uwagi na różne kryteria, rozróżnia się różne rodzaje umorzeń. Jednym z nich jest przymusowe umorzenie udziałów.

Od 30 listopada 2020 r. obowiązywać będzie szybka procedura prowadząca do wydania nakazu natychmiastowego opuszczenia mieszkania przez sprawcę przemocy. W założeniach prawodawcy, chodzi o szybkie izolowanie osoby dotkniętej przemocą od osoby stosującej przemoc, w sytuacjach gdy stwarza ona zagrożenie dla życia lub zdrowia domowników. Dotychczas zdarzało się, że to osoba doznająca przemocy dla ochrony swojego życia lub zdrowia była zmuszona do opuszczenia mieszkania.

Skarga z żądaniem wymierzenia grzywny ma na celu ukaranie organu za niewykonanie wyroków sądowych oraz jego dyscyplinowanie, ewentualnie wydanie rozstrzygnięcia (o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku) za organ. Grzywna ma stanowić karę za ignorowanie przez organy administracji publicznej wyroków sądowych.

Sprostowanie decyzji administracyjnej służy usuwaniu wad decyzji, tj. błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych pomyłek. Chodzi o tzw. wady nieistotne, niezwiązane ze stosowaniem prawa, ustaleniem stanu faktycznego czy ustaleniem jego kwalifikacji prawnej. Sprostowanie decyzji administracyjnej nie może być wykorzystywane w celu rozpatrywania kwestii merytorycznych.

Organy administracji publicznej są obowiązane przestrzegać z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Jeżeli organ, do którego wniesiono podanie, uzna się za niewłaściwy do załatwienia sprawy, ma obowiązek niezwłocznego przekazania podania do - jego zdaniem - organu właściwego. Na organie ciąży wtedy jeszcze jeden obowiązek, a mianowicie musi on jednocześnie powiadomić o tym wnoszącego podanie.

Proces, który toczy się pomiędzy stronami postępowania, może wpływać na sytuację innych osób. Osoby te nie muszą jednak bezczynnie przyglądać się i czekać na rozstrzygnięcie takiej sprawy. Procedura cywilna daje możliwość reakcji, celem ochrony swoich interesów. Instytucja prawna, która to przewiduje, nosi nazwę interwencji ubocznej.

Moment zawarcia związku małżeńskiego rodzi daleko idące konsekwencje prawne, w tym związane z majątkiem małżonków. Bardzo często powstaje między małżonkami wspólność majątkowa (tzw. wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (tzw. majątek wspólny). Co ma swój początek, czasem ma też swój koniec, w efekcie niejednokrotnie między małżonkami dochodzi do podziału majątku wspólnego.

Reforma postępowania cywilnego z 2019 r., to temat wciąż żywy i wzbudzający wiele emocji wśród prawników. I choć uczestnicy postępowania cywilnego mają coraz więcej doświadczeń związanych ze stosowaniem nowych lub znowelizowanych przepisów, to jednak nadal pozostaje wiele wątpliwości. Jedną z wielu instytucji procedury cywilnej, które dotknęła reforma jest apelacja w postępowaniu nieprocesowym.

Nowe postępowanie w sprawach własności intelektualnej, w tym dotyczące naruszenia prawa do znaku towarowego lub wzoru przemysłowego, to dla wielu prawników nadal duża niewiadoma. Nie dość, że jest to postępowanie szczególne, to dodatkowo w ramach swoich regulacji przewiduje szczególne sytuacje. Jedną z nich jest kwestia wniesienia powództwa wzajemnego w sprawach o naruszenie prawa do znaku towarowego lub wzoru przemysłowego.

Skarga nadzwyczajna została wprowadzona do porządku prawnego ponad 2 lata temu. Jest to instytucja ważna ze społecznego punktu widzenia. Zadaniem skargi nadzwyczajnej jest korygowanie prawomocnych orzeczeń sądowych. Ustawodawca wyszedł bowiem z założenia, że orzeczenia niezgodne z podstawowymi kryteriami sprawiedliwości, wymagają korekty, nawet w przypadku, gdy są już prawomocne.

Zażalenie w postępowaniu sądowoadministracyjnym przysługuje od nieprawomocnych orzeczeń WSA. Środek ten nie dotyczy orzeczeń merytorycznych, a zatem nie dotyczy wyroków. Zażalenia wnosi się przede wszystkim na postanowienia i zarządzenia wydane w toku postępowania, z reguły o charakterze wpadkowym, tj. dotyczące kwestii ubocznych w postępowaniu.

Tarcza 4.0 wprowadziła do polskiego porządku prawnego tzw. uproszczone postępowanie restrukturyzacyjne. Skorzystać z niego mogą przedsiębiorstwa chcące odbudować równowagę finansową. Dzięki nowemu postępowaniu przedsiębiorstwa nie muszą występować do sądu, by wszcząć restrukturyzację. Uproszczone postępowanie restrukturyzacyjne od samego początku budziło duże kontrowersje wśród bezpośrednio zainteresowanych.

Kodeks postępowania cywilnego od 1 lipca 2020 r. został wzbogacony o kolejne postępowanie odrębne. Jest nim postępowanie w sprawach własności intelektualnej. Jest to odpowiedź na liczne postulaty przedsiębiorców, przedstawicieli organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi oraz postulaty doktryny dotyczące wprowadzenia do polskiego wymiaru sprawiedliwości wyspecjalizowanych sądów w zakresie własności intelektualnej.

W wypadku, gdy nienależycie opłacona apelacja została wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika, przewodniczący powinien wezwać do uiszczenia brakującej opłaty. Zasada powyższa nie uległa zmianie nawet w wyniku zeszłorocznej reformy k.p.c. Nie oznacza to jednak, że wezwanie do uiszczenia brakującej opłaty nastąpi w każdym wypadku, gdy apelacja wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika nie została należycie opłacona.